Το νομοσχέδιο επιχειρεί, ανεπιτυχώς, να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για άμεση διείσδυση όλων των μορφών ΑΠΕ στο ενεργειακό μίγμα και την ανάγκη διαφύλαξης του φυσικού περιβάλλοντος της χώρας.

Ως εξαιρετικά προβληματική κρίνεται η διάταξη που προβλέπει με συνοπτικές διαδικασίες και ελλιπέστατη περιβαλλοντική εκτίμηση την εγκατάσταση έργων ΑΠΕ εντός των εθνικών πάρκων και των περιοχών προστασίας της φύσης. Για τη χωροθέτηση μάλιστα δεν απαιτείται ούτε καν συνολική εκτίμηση, αλλά η κοινή για όλες τις περιοχές (προστατευόμενες και μη) διαδικασία εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων της κάθε επένδυσης χωριστά.

Επιπρόσθετη συνολική περιβαλλοντική επίπτωση αναμένεται από την κατάργηση σταδίων της ισχύουσας διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης, χωρίς όμως την απαραίτητη αντιστάθμιση με κρίσιμα εργαλεία, όπως το δασολόγιο, η πλήρης χαρτογράφηση των οικοτόπων και τα διαχειριστικά σχέδια για τις περιοχές Natura 2000.

Προκαλεί μεγάλη απορία η επιμονή του Υπουργείου στη δυνατότητα εγκατάστασης έργων ΑΠΕ παντού και χωρίς σεβασμό στο καθεστώς προστασίας της κάθε περιοχής. Ειδικά για τα εθνικά πάρκα, που καλύπτουν ένα μικρό μόνο μέρος της ελληνικής επικράτειας, αυτή η πολιτική μπορεί να αποβεί περιβαλλοντικά επικίνδυνη, δηλώνει ο Δημήτρης Καραβέλλας, Διευθυντής του WWF Ελλάς.

Επιπλέον προβληματισμό προκαλεί η συνολική υποβάθμιση της ισχύουσας διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης που ισχύει για όλα τα έργα, καθώς και η αδυναμία δημιουργίας ενός διαφανούς ελεγκτικού μηχανισμού για την τήρηση των περιβαλλοντικών όρων και την επιβολή ποινών σε επενδυτές που προβαίνουν σε κακές πρακτικές.

Το WWF Ελλάς απευθύνει έκκληση προς την Υπουργό να αναμορφώσει τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορούν τις περιοχές αποκλεισμού, και να περιλάβει διάταξη για τον έλεγχο της περιβαλλοντικής νομιμότητας από τους κατασκευαστές εγκαταστάσεων ΑΠΕ. Επίσης, ζητά την επαναξιολόγηση της τιμολογιακής πολιτικής για τις ΑΠΕ και την κατάργηση των κρατικών επιχορηγήσεων για αιολικά και μεγάλες επενδύσεις φωτοβολταϊκών, καθώς πρόκειται για σαφώς κερδοφόρες επενδύσεις που δεν έχουν ανάγκη από οικονομική βοήθεια, ειδικά στην σημερινή οικονομική κρίση που διανεύει η χώρα.

Ανάμεσα στα θετικά στοιχεία του νομοσχεδίου συγκαταλέγεται η ρύθμιση για κεντρικό σχεδιασμό για τη χωροθέτηση των θαλάσσιων αιολικών, η υποχρεωτική εγκατάσταση συστημάτων ΑΠΕ σε νέα κτίρια, καθώς και η εξαίρεση των μεγάλων υδροηλεκτρικών από τις πρόνοιες του νομοσχεδίου.

Πιστεύουμε πώς η προώθηση των ΑΠΕ πρέπει να αποτελέσει ύψιστη προτεραιότητα για την Ελλάδα. Την ίδια γνώμη φαίνεται πως έχουν και οι Έλληνες πολίτες, όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα κοινής γνώμης του WWF Ελλάς. Νομοσχέδια όμως σαν αυτό ενδέχεται να απαξιώσουν τις ΑΠΕ στα μάτια των πολιτών και να προκαλέσουν προβλήματα στα μοναδικά οικοσυστήματα της χώρας. Προφανώς υπάρχει τρόπος να συμβαδίσει η διείσδυση των ΑΠΕ με την προστασία του περιβάλλοντος, αλλά για να γίνει αυτό εφικτό, το σχέδιο νόμου θα χρειαστεί σημαντικές αλλαγές, καταλήγει ο Δημήτρης Καραβέλλας.

Τα επόμενα δυο χρόνια θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμα για το μέλλον των ΑΠΕ στην Ελλάδα. Εάν το σύστημα αδειοδότησης και ελέγχου δε θωρακιστεί με διαφάνεια και αξιοπιστία, ο στόχος της Ελλάδας για συμμετοχή των ΑΠΕ κατά 20% στην τελική κατανάλωση ενέργειας έως το 2020 θα παραμείνει μόνο ένας ευσεβής πόθος. Σε περίπτωση που φανεί πως ο νέος νόμος δε λύνει τα προβλήματα ορθής προώθησης των ΑΠΕ και σεβασμού του φυσικού περιβάλλοντος, το WWF Ελλάς εκτιμά πως πρέπει να υπάρξει κεντρικός σχεδιασμός, παρόμοιος με αυτόν που προτείνεται για τα θαλάσσια αιολικά πάρκα, όπου η Πολιτεία θα έχει την αποκλειστική ευθύνη χωροθέτησης έργων ΑΠΕ.

Είναι ξεκάθαρο πλέον ότι η διείσδυση περισσότερων αιολικών σταθμών στο σύστημα θα οδηγήσει σε αύξηση των λογαριασμών κατανάλωσης. Ο πρώτος λόγος είναι ότι οι παραγωγοί πωλούν το ρεύμα που παράγουν από τον άνεμο ή τον ήλιο με επιδοτούμενη τιμή που βρίσκεται πολύ πιο πάνω από τη συμβατική τιμή ρεύματος που παράγεται από ορυκτά καύσιμα. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι όσο αυξάνει η διείσδυση της των ΑΠΕ τόσο αυξάνεται και το κόστος χειρισμού δικτύων επειδή το παραγόμενο ρεύμα παρουσιάζει εξαιρετική αστάθεια τάσης.

Ο νέος δ/ντής της ΡΑΕ αναγνώρισε πρόσφατα ότι το κόστος των ΑΠΕ κατανέμεται στους καταναλωτές μέσα από το ειδικό τέλος Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) που πληρώνουν στα τιμολόγια της ΔΕΗ και είναι 30 λεπτά στις 1000 κιλοβατόρες. Όπως εκτίμησε, θα υπάρξει ανάγκη αύξησης του ειδικού τέλους των ΑΠΕ περίπου 2,5 με 3 ευρώ από το 2011 με 2013.

Απο το 2013 η τιμή των λογαριασμών θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο, εκτιμάται μεταξύ 20% έως 40% επειδή η παραγωγή ρεύματος από ορυκτά καύσιμα θα χρεώνεται το φόρο εμπορίας ρύπων CO2 σύμφωνα με τη διεθνή σύμβαση του Κυότο.

Η Ελληνική οικονομία και εμείς οι Έλληνες θα περάσουμε δύσκολες μέρες. Απλά γιατί και σε κρατικό και σε προσωπικό επίπεδο χρωστάμε, σε καιρό παγκόσμιας ύφεσης, και τα χρεωστούμενα δεν έχουν πάει για παραγωγικές δραστηριότητες αλλά καταναλώθηκαν σε εισαγόμενο πλούτο. Δεν θα πάω σε μακροοικονομικά και δημοσιονομικά, αλλά χοντρικά θεωρούμαστε ότι σαν λαός ζούμε 30% ή 40% παραπάνω από ό,τι μας παίρνει. Το πώς φτωχαίνεις έναν λαό ώστε να μην ζει 30% ή 40% καλύτερα από του επιτρέπεται, δεν το ξέρω, αλλά το αφήνω στην φαντασία του καθενός.

Τι παράγει η Ελλάδα; Αγροτικά προϊόντα, προϊόντα μεταποίησης, τουρισμό και ναυτιλία. Αν το δούμε κυνικά, τα αγροτικά τα έχουμε παρατήσει (πήραμε και επιδοτήσεις για να μην παράγουμε!), η ελληνική εκδοχή της παγκοσμιοποίησης έχει πεθάνει την μεταποίηση (ή να το πω με άλλη γλώσσα, το ελληνικό κεφάλαιο τα παράτησε), για τον τουρισμό κοιτάξτε γύρω σας τι όμορφη που γίνεται η πατρίδα μας κάθε χρόνο που περνάει, και η ναυτιλία, όσο την αφήνουν να έχει ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς, θα στέλνει πίσω στην ψωροκώσταινα κανένα έμβασμα.

Με το παραπάνω σκηνικό η ιδέα Επενδύσεων που θα αναθερμάνουν την Οικονομία ακούγεται ελκυστική, αλλά προσέξτε τις κοροϊδίες. Σε παραδοσιακά οικονομικά, σε καιρό ύφεσης, δανείζεται το Δημόσιο, κάνει έργα, δίνει μισθούς, ανακάμπτει η οικονομία, τα έργα κάτι άφησαν καλό και η ζωή συνεχίζεται. Αυτή η θεωρία ακούγεται όμορφη, αλλά στην Μεγάλη Ύφεση του μεσοπολέμου, η ύφεση έφυγε με τον Β’ Π.Π., όχι με τις «επενδύσεις».

Στην δε φάση που βρισκόμαστε, με την υπερχρέωσή μας, το Δημόσιο το ίδιο δεν μπορεί να δανειστεί. Θα ψάξει ξένα κεφάλαια. Τα ξένα κεφάλαια, ποσώς ενδιαφέρονται για την Ανάπτυξή μας… Δείτε τι έκαναν στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, τι κάνουν στο Πράκτικερ, τι θα κάνουν οσονούπω στον ΟΤΕ. Τα ξένα κεφάλαια ενδιαφέρονται να βγάλουν υπερκέρδη και υπεραξίες για να τα στείλουν πίσω στην Μητρόπολη.

Και έρχομαι στο προσφιλές μου θέμα τις ΑΠΕ. Διαφήμισε προχτές η κα Μπριρμπίλη την επίσκεψή της σε Τράπεζα, που μαζί με το ΕΣΠΑ, θα μας αναπτύξει με αιολικά πάρκα. Ξεχάστε τα διοξείδια και τις ιστορίες. Η Κυβέρνηση είναι κυβέρνηση 4 μήνες και ήδη αύξησε ΔΥΟ (2) φορές την τιμή που θα πληρώνει ο ΔΕΣΜΗΕ για αιολικό ρεύμα. Αντί των €35/MWhr, το αιολικό θα πληρώνεται €120 ή €140/MWhr! 300% ή 400% «αέρα», καπέλο, φέσι… Και ποιος το πληρώνει το καπέλο; Εσείς, εγώ, ο υπάλληλος που του έκοψαν το επίδομα, ο έμπορος που φαλίρισε, ο βιομήχανος που δεν έχει πια τζίρο, η γιαγιά στο χωριό που ζει από την σύνταξη. ΕΜΕΙΣ πληρώνουμε το καπέλο. Αυτό είναι περίπου όσο αναπτυξιακό όσο τα πράσινα τέλη κυκλοφορίας. Πλήρωνε μικροαστέ με το παλιό αυτοκίνητο, για να δουλέψει το εργοστάσιο στο Μόναχο ή το Ντύσελντορφ! Πλήρωνε φουκαρά για να κάνει τζίρο ο εισαγωγέας αυτοκινήτων.

Όσο αναπτυξιακό ήταν το πράσινο τέλος κυκλοφορίας, άλλο τόσο αναπτυξιακή θα είναι η συνεργασία της Τράπεζας με την Τέρνα, τον Κοπελούζο, την Veolia, την Vestas και όλα τα καλά παιδιά. Θα πληρώνουμε εμείς, θα πηγαίνει χρήμα σε τσέπες λίγων, και εκτός Ελλάδος. ΜΗΝ ΤΟ ΠΑΙΔΕΥΕΤΕ με περίπλοκα επιχειρήματα. 300% με 400% καπέλο. Δεν φτάνει αυτό και μόνο;

Το καπέλο στην τιμή του ρεύματος για τα αιολικά, δεν λέει όλη την «αναπτυξιακή» εικόνα. Η Ελλάδα έχει τοπία και πολιτισμό. Δεν έχει πολλά άλλα. Σκότωσε το τοπίο, σκοτώνεις την μισή της ύπαρξη. Ούουου, θα το ακούσετε και αυτό, θα έρχονται τουρίστες να βλέπουν τα αιολικά πάρκα. Και ο Ελύτης αν ζούσε θα έγραφε ποιήματα για την ομορφιά τους.

Υπάρχει κακός και χυδαίος τρόπος αντίστασης… Πιο αποτελεσματικός από τις διαμαρτυρίες και τις συλλήψεις. Πανεύκολος, νόμιμος, ανέξοδος…

Όσο για το ενδιαφέρον σε «Επενδύσεις για ΑΠΕ» είναι μεγάλο, μόνο που δεν είναι για τις Επενδύσεις είναι για τις Επιδοτήσεις. Και μην ξεχνάτε ποιός πληρώνει τις Επιδοτήσεις.
(http://www.naftemporiki.gr/news/story.asp?id=1159519)

Παρουσία εκπροσώπων του Τύπου και οικολογικών οργανώσεων και φορέων (μεταξύ των οποίων: Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, Αρχιπέλαγος, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, WWF, Φιλοδασική Ένωση Αθηνών κ.ά., εκπροσώπων τοπικών οργανώσεων πολιτών από την Κέρκυρα, Ευρυτανία, Βοιωτία, Φθιώτιδα, Λακωνία, Εύβοια, Σέριφο, Σκύρο, ΄Ανδρο, Ικαρία, Τήνο, Ταΰγετο-Πάρνωνα, Βουλιαγμένη, Μαραθώνα κλ.π), πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα στις 9/2/2010 η ανοιχτή δημόσια συνέντευξη τύπου του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και του Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου εν όψει της συζήτησης στη Βουλή του νομοσχεδίου ‘Επιτάχυνση της Ανάπτυξης των ΑΠΕ’.

Ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου κ. Μιχαήλ Δεκλερής κάνοντας μια ιστορική αναδρομή του ζητήματος των αιολικών πάρκων, είπε ότι το ΣτΕ τα προηγούμενα χρόνια υπέδειξε στη διοίκηση την ανάγκη ειδικής χωροταξίας και πάντοτε επέμενε ότι οι ανεμογεννήτριες πρέπει να μείνουν μακριά από τα βουνά, τα δάση και τα υπόλοιπα ευαίσθητα οικοσυστήματα. Το υπό συζήτηση στη Βουλή ν/σ, προκειμένου να ενεργοποιήσει τις επενδύσεις, ανάγει τις ΑΠΕ και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής σε στόχο προτεραιότητας για να δικαιολογήσει την εγκατάσταση ανεμογεννητριών παντού. Οι διατάξεις του ν/σ αντίκεινται στο σύνταγμα και τις αποφάσεις του ΣτΕ που ορίζουν ότι καμιά αξία και κανένα συμφέρον δεν είναι ανώτερο από την έννομη αξία της ελληνικής φύσης και των πολύτιμων στοιχείων της δηλ. τα δάση, τα βουνά, η θάλασσα και τα νησιά της. Χαρακτήρισε τέλος την επιβολή των ανεμογεννητριών οικολογικό έγκλημα που δεν θα το επιτρέψει ο ελληνικός λαός. Το μέλλον θα είναι ζοφερό εάν δεν αντιδράσουμε.

Στη συνέχεια ο Πρόεδρος του Δικτύου Οικ. Οργανώσεων, Αλέξανδρος Μαβής παρουσίασε οικονομικά και τεχνικά στοιχεία και απόψεις ειδικών από την Ευρώπη που υποστηρίζουν ότι η τεχνολογία των ανεμογεννητριών (α/γ) είναι αναποτελεσματική στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής. Στην περίπτωση της χώρας μας νομίζουμε ότι με τη μονοδιάστατη έμφαση στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ (δηλ. κυρίως αιολικά πάρκα) θα μειώσουμε τις εκπομπές CO2, τη στιγμή που οι μεγαλύτερες πηγές εκπομπών όπως η καύση των δασών, οι χωματερές, η κατάχρηση του ιδιωτικού αυτοκινήτου, η ενεργειακή σπατάλη των κτιρίων και η ζήτηση ενέργειας, έχουν αφεθεί στην τύχη τους. Σχετικά με την αποτελεσματικότητα των α/γ, αποκρύπτονται συστηματικά από τη κοινή γνώμη στοιχεία όπως ότι λειτουργούν με πραγματική απόδοση 30%, παράγουν ασταθές ρεύμα που προκαλεί ανισορροπία στο σύστημα και απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις για την ενσωμάτωση του παραγόμενου ρεύματος και την επέκταση των δικτύων. Τελικά δεν μας απαλλάσσουν από τις συμβατικές μορφές ενέργειας και μας στοιχίζουν ακριβότερα λόγω της υψηλά επιδοτούμενης τιμής που περνάει στους οικιακούς λογαριασμούς μας. Ενώ υπερτιμάται η αξία των αιολικών σταθμών, την ίδια στιγμή υποεκτιμώνται οι επιπτώσεις που έχει η εγκατάσταση και η λειτουργία τους στους τελευταίους θύλακες της βιοπικοιλότητας. Δεν δίνεται καμιά σημασία επίσης σε μια σειρά άλλων επιπτώσεων όπως, η μείωση της τουριστικής ελκυστικότητας των νησιών και των βουνών, η υποτίμηση της αξίας της γης, η μείωση της ποιότητας του περιβάλλοντος που απολαμβάνουν οι ντόπιοι και οι πυρκαγιές που ξεσπούν από τις γραμμές μεταφοράς. Σε ό,τι αφορά τη παραγωγή καθαρής ενέργειας, η μονοδιάστατη εμμονή στις ανεμογεννήτριες δεν ωφελεί, όταν άλλες εναλλακτικές λύσεις όπως η μείωση της ενεργειακής σπατάλης, η εξοικονόμηση, η ενεργειακή απόδοση στα κτίρια δεν λογαριάζονται και δεν σχεδιάζονται σοβαρά. Το Δίκτυο Αιγαίου υποστηρίζει την στροφή σε εναλλακτικούς τρόπους παραγωγής ενέργειας που βρίσκονται κοντά στον καταναλωτή και δεν επιβαρύνουν το περιβάλλον.

Ο κ. Ιωάννης Καπελούζος, μέλος του ΔΣ του Επιμελητηρίου, τόνισε ότι η ανάπτυξη των αιολικών σταθμών όπως σχεδιάζεται θα επιφέρει καίριο πλήγμα στο φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο της χώρας. Ο προστατευτέος χαρακτήρας των ορεινών όγκων, των νησιών και των μνημείων κατοχυρώνεται στο σύνταγμα, που όμως το ν/σ προσπαθεί να αναιρέσει. Προσβολή του τοπίου σημαίνει προσβολή της εθνικής ταυτότητας γιατί χωρίς την ελληνική φύση δεν θα υπήρχε ελληνικός πολιτισμός.

Τέλος ο δικηγόρος κ. Γιώργος Χριστοφορίδης αναφέρθηκε στις σοβαρές νομικές συνέπειες των διατάξεων του ν/σ που έρχεται σαν καταπέλτης να ακυρώσει κάθε δικαίωμα υπεράσπισης του φυσικού περιβάλλοντος. Η κήρυξη των ΑΠΕ ως εθνική προτεραιότητα θα έχει βαρύνουσα σημασία στην κρίση του δικαστή όταν δικάζει οποιαδήποτε προσφυγή. Η απλοποίηση της ΄Εγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων και ο διαχωρισμός της από την πράξη επέμβασης θα οδηγήσει μοιραία σε βιαστικές και σε λανθασμένες αποφάσεις χωροθέτησης. Αναιρούνται όλες οι ασφαλιστικές δικλείδες για εγκατάσταση σε προστατευόμενες περιοχές, εφόσον κάθε πρόταση εγκατάστασης μπορεί να γίνει δεκτή κατόπιν αιτιολογημένης μελέτης επιπτώσεων. Για πρώτη φορά ανοίγεται η γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας για εγκατάσταση ΑΠΕ. Τέλος το Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ ανάγεται σε ύψιστο νόμο που υπερισχύει κάθε άλλου.

Θα ακολουθήσουν συναντήσεις των φορέων πολιτών υπό την αιγίδα του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος για την αντιμετώπιση του ζητήματος.

Η δημιουργία του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής (ΥΠΕΚΑ) είναι μία κατ’ αρχήν θετική ενέργεια. Ως επίσης και η προώθηση νομοθετημάτων υπέρ των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας όπως ο Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης των Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ).

Η εγκατάσταση μαζικής παραγωγής ενέργειας σε δημόσια δασική έκταση (σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις) με γραμμές μέσης τάσης μέχρι τον υποσταθμό, υποσταθμός, γραμμές υψηλής τάσης με πυλώνες (συνήθως) για τη σύνδεση με το σύστημα. Με εσωτερική οδοποιία και δρόμους πρόσβασης στις εγκαταστάσεις εύρους έως και 15 μέτρων, σε δάση ή σε κορυφές πάνω από δάση θα καταστρέψουν δασικά οικοσυστήματα, που συνήθως επιβιώνουν οριακά, με πιθανά αποτελέσματα την διάβρωση των εδαφών, την υποβάθμιση και καταστροφή βιοτόπων, τη σοβαρή μείωση της βιοποικιλότητας και την πρόκληση πυρκαγιών.

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του προτεινόμενου σχεδίου νόμου, επιτρέπεται η εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) σε περιοχές προστασίας της φύσης, εθνικά πάρκα, προστατευόμενους φυσικούς σχηματισμούς, προστατευόμενα τοπία και στοιχεία του τοπίου και περιοχές οικοανάπτυξης. Στο νομοσχέδιο προβλέπεται η εγκατάσταση ΑΠΕ, ακόμη και σε περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης «ΦΥΣΗ 2000», εφόσον εκπονηθεί «ειδική περιβαλλοντική μελέτη, που θα αποδεικνύει ότι δεν επέρχεται μη αντιστρεπτή επίπτωση στο προστατευτέο αντικείμενο».

Κάθε πρόταση, που επιχειρεί να αποδυναμώσει υφιστάμενους περιορισμούς για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, μας βρίσκει κάθετα αντίθετους.Είναι σημαντική ουτοπία η προστασία του κλίματος να ταυτίζεται με την παραγωγή μαζικά ηλεκτρικής ενέργειας με ΑΠΕ. Η δε υποτιθέμενη αποκατάσταση τοπίου μετά την εγκατάσταση του εξοπλισμού, με τη σημερινή εμπειρία, είναι όνειρο θερινής νυκτός.
Όλα τα παραπάνω θα έχουν αντίθετες επιπτώσεις, δηλαδή την μείωση της παραγωγής οξυγόνου από την ανακύκλωση του διοξειδίου του άνθρακα και στην ελάχιστη αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Η μαζική παραγωγή ενέργειας δεν είναι βιώσιμη λύση.

Οι Ανανεώσιμες Μορφές Ενέργειας (ΑΠΕ) είναι ήπιες και γι’ αυτό χρειάζονται εκτάσεις, οι οποίες υπάρχουν και είναι οι στέγες των σπιτιών, των πολυκατοικιών και των παραγωγικών εγκαταστάσεων. Δεν είναι τα δάση και οι κορυφογραμμές.Η ιδιοπαραγωγή ενέργειας από πολίτες, παραγωγικές εγκαταστάσεις και οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης αγνοείται, ενώ θα έπρεπε να είναι η πρωταγωνίστρια.

Η ιδιοπαραγωγή δεν έχει γραμμές μέσης τάσης μέχρι τον υποσταθμό, υποσταθμούς και γραμμές υψηλής τάσης με πυλώνες. Έχει πολύ μικρά πάρκα παραγωγής ενέργειας σε σημεία κοντά στις εγκαταστάσεις της και δεν κόβει δένδρα, δεν καταστρέφει δασικά ή άλλα οικοσυστήματα. Δημιουργεί δε και άλλο καταναλωτικό πρότυπο από την βουλιμική υπερκατανάλωση και σπατάλη της ενέργειας, που επικρατεί σήμερα.

Η ισοπέδωση των μέτρων περιβαλλοντικής προστασίας, του περιφερειακού και τοπικού χωροταξικού σχεδιασμού και η αγνόηση της ιδιοπαραγωγής, βρίσκει αντιμέτωπη την τοπική κοινωνία, την αφήνει στο περιθώριο αντί να οδηγήσει στην ενεργητική υποστήριξή της και στην ενσωμάτωσή της στους τοπικούς και περιφερειακούς σχεδιασμούς. Η από τα πάνω επιβολή των ΑΠΕ δεν είναι αποδεκτή. Η τοπική κοινωνία δεν μπορεί να είναι θεατής, ούτε απλός αποδέκτης των κεντρικών επιλογών.Οι τοπικές κοινωνίες γνωρίζουν τα προβλήματα της Μεγαλόπολης και της Πτολεμαΐδας και τα απορρίπτουν συλλήβδην.Το μοντέλο μία περιοχή να «καίγεται» για να «φωτιστούν» οι υπόλοιποι, δεν είναι βιώσιμο!

Θεωρούμε αναγκαία:

• Την ενσωμάτωση ΑΠΕ και βιοκλιματικών στοιχείων στα υφιστάμενα κτίρια και εγκαταστάσεις. Ενίσχυση της ιδιοπαραγωγής ενέργειας με ΑΠΕ με την παράλληλη εγκατάσταση συστημάτων εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια, στις παραγωγικές εγκαταστάσεις και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης.
• Την δημιουργία κτιρίων και παραγωγικών εγκαταστάσεων με πλήρη ενεργειακή αυτονομία με ΑΠΕ.
• Την υποχρεωτική παραγωγή ενέργειας στα υφιστάμενα και νέα δημόσια κτίρια μέσα στην τετραετία 2010-13.
• Την υποχρεωτική κάλυψη των ενεργειακών αναγκών όλων των νέων κτιρίων με ιδιοπαραγωγή και συμπληρωματικά με αποκεντρωμένα συστήματα παροχής ενέργειας από ΑΠΕ από το 2014.
• Την ενίσχυση του νομοθετικού οπλοστασίου για την προστασία του περιβάλλοντος, των δασών και των περιοχών «ΦΥΣΗ 2000», με την κύρωση της ευρωπαϊκής σύμβασης για το τοπίο και την ολοκλήρωση του δασολογίου. Καμία ανθρωπογενής επιχειρησιακή δραστηριότητα στις περιοχές «ΦΥΣΗ 2000» είτε σε εκτάσεις, που έχουν χαρακτηριστεί δάση και αναδασωτέες εκτάσεις.
• Την ρητή αναφορά ότι η χωροθέτηση των αιολικών εγκαταστάσεων είτε των φωτοβολταϊκών σταθμών, δεν θα πρέπει να γίνεται σε βάρος της δενδρώδους βλάστησης. Καθώς και στη ρητή αναφορά για αποφυγή κατάληψης κοίτης ρέματος.
• Την ενθάρρυνση του περιφερειακού σχεδιασμού με παροχή γενναίων κινήτρων στην τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και των τοπικών χωροταξικών σχεδιασμών και τον καθορισμό χρήσεων γης, με τα οποία πρέπει να συμβαδίσουν και να συμβιώσουν οι όποιες προσπάθειες ανάπτυξης των ΑΠΕ.
• Στην διαδικασία χωροθέτησης θα πρέπει να προβλεφθεί η πλήρης ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας και η δυνατότητα συμμετοχής και των τοπικών φορέων ή πρωτοβουλιών πολιτών, που έχουν εμπλακεί ή έχουν ενδιαφέρον για την υλοποίηση αυτής της προσπάθειας.

Η διαφύλαξη των οικοσυστημάτων και των φυσικών πόρων πρέπει να τεθεί σαν το βασικότερο μέσο για την προστασία του κλίματος και απαράβατος κανόνας για τη χωροθέτηση εγκαταστάσεων ΑΠΕ. Σε διαφορετική περίπτωση, οι συνέπειες για το περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και την οικονομία θα είναι ανυπολόγιστες και ο στόχος για την «αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» θα λειτουργήσει ως ευφημισμός για την προώθηση της κερδοσκοπίας και την επιδείνωση των περιβαλλοντικών και κλιματικών προβλημάτων.

Η καθαρότερη ενέργεια είναι αυτή που δεν καταναλώνεται!

Στην κατανάλωση ενέργειας στη χώρα μας συμμετέχουν σε μεγάλο βαθμό τα κτίρια. Η εφαρμογή λοιπόν του ΚΕΝΑΚ θα βοηθήσει την προσπάθεια περιορισμού της ενεργειακής σπατάλης ως το πρώτο απαραίτητο βήμα.Όμως στον προτεινόμενο ΚΕΝΑΚ οι ενεργειακοί συντελεστές εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα των σημερινών αποφάσεων ακόμα και της ΕΕ, ότι κάθε νέο ή ανακαινιζόμενο κτίριο θα πρέπει να είναι μηδενικών ή «σχεδόν μηδενικών» (nearly zero) εκπομπών.

Ζητούμε λοιπόν στον ΚΕΝΑΚ, οι ενεργειακοί συντελεστές να είναι μηδενικών ή «σχεδόν μηδενικών» εκπομπών για όλα τα νέα ή ανακαινιζόμενα κτίρια από την εφαρμογή του. Για τα υπάρχοντα κτίρια, την υποχρέωση να αναβαθμιστούν ενεργειακά και να προσαρμοστούν στα επόμενα 10 χρόνια.

Για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, όμως υπάρχει κι ένα δεύτερο απαραίτητο βήμα που είναι τα οικονομικά κίνητρα προς τους πολίτες ώστε να μπορούν να προχωρήσουν σε παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης των κτιριακών εγκαταστάσεών τους. Θεωρώντας την οικονομική κατάσταση της χώρας μας και ένα άλλο καταναλωτικό πρότυπο, προτείνουμε τα παρακάτω:

Επειδή η φορολογική απαλλαγή, που προτείνεται από τις εταιρείες και τους παγκόσμιους οικολογικούς φορείς, δεν αφορά την συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών της χώρας μας.
Επειδή η οικονομική κρίση έχει φουντώσει και χρειαζόμαστε νέες θέσεις εργασίας. Και επειδή το δημόσιο έχει και κοινωνικό χαρακτήρα, προτείνουμε:

• Την δημιουργία βιομηχανίας ΑΠΕ. Η αναβάθμισή της δημοσίου συμφέροντος ΛΑΡΚΟ και σε βιομηχανία ΑΠΕ, με αξιοποίηση όλου του ορυκτού, που περιέχει πυρίτιο, αλουμίνιο, σίδηρο, τα οποία σήμερα πετιούνται στην θάλασσα και ρυπαίνουν αφάνταστα το περιβάλλον, είναι μια πρωτοπόρα σκέψη που υιοθετούμε. Τεχνογνωσία υπάρχει άφθονη.
• Την εφαρμογή του καθεστώτος των φαρμάκων στα ενισχυόμενα προϊόντα ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί το κόστος αγοράς τους για τους καταναλωτές. Σήμερα οι τιμές αυτών των αγαθών είναι μονοπωλιακά υψηλές.
• Δημιουργία καταλόγου ενισχυόμενων προϊόντων ΑΠΕ με μηδενικό ΦΠΑ.Θεωρούμε ότι οι δημόσιες επιδοτήσεις σε επενδύσεις ΑΠΕ, θα οδηγήσουν στο φαινόμενο να χρηματοδοτούνται οι κερδοσκόποι σε βάρος της εθνικής οικονομίας, όπως έγινε με τα κλιματιστικά. Ενώ η δημιουργία και η χρηματοδότηση ελληνικών βιοτεχνιών και της ΛΑΡΚΟ, θα οδηγήσει σε αύξηση των θέσεων εργασίας και σε όφελος της οικονομίας της χώρας μας.

Κλείνοντας, να τονίσουμε, για μια ακόμη φορά ένας κύριος κρίκος στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής είναι η αλλαγή του καταναλωτικού προτύπου.

Το εν λόγω Σχέδιο Νόμου (ΣΝ) εισηγείται αλλαγές επί του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΧ) για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) του 2008, όπως και επί δέκα τουλάχιστον ακόμη Νόμων και ΚΥΑ. Παρακάτω ακολουθούν σχόλια επί των προτεινόμενων αλλαγών ή εναλλακτικές προτάσεις.

Οι θέσεις επί ενός συγκεκριμένου ΣΝ δεν αφορούν συνολικά τις ΑΠΕ. Ωστόσο γενικότερη πεποίθησή μας είναι ότι η προώθηση των ΑΠΕ ως μέτρο αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής δεν δικαιώνει τις μεγάλες θυσίες σε άγρια φύση - τοπίο ούτε τις τεράστιες επενδύσεις που προϋποθέτει. Χωρίς περιορισμό της σπατάλης, εξοικονόμηση ενέργειας και θεμελιώδεις παρεμβάσεις στο μοντέλο ανάπτυξης, η προώθηση παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ, ως μέτρο αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, αποτελεί «σταγόνα στον ωκεανό» και ακραία μονομερή δράση σε σχέση με άλλα έγκυρα μέτρα με τον ίδιο στόχο.

Είναι αλήθεια ότι δεν μπορεί να υπάρξει απόλυτα αντικειμενική θέση για το σημερινό τρόπο προώθησης των ΑΠΕ, λόγω της εύλογης δυσπιστίας για τις προθέσεις πολλών υποστηρικτών του. Αυτό βασίζεται κυρίως στην επίσημη παραδοχή, μέχρι και από την ίδια την Υπουργό Περιβάλλοντος, ότι η ανάπτυξη των ΑΠΕ γίνεται όχι μόνο για αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής αλλά και για διατήρηση των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης, δηλαδή παραγωγής και κατανάλωσης. Αυτό εξ ορισμού σημαίνει ότι η παραγόμενη από τις ΑΠΕ ενέργεια δεν θα αντικαταστήσει μέρος της θερμοηλεκτρικής ενέργειας και δεν θα περικόψει τις σημερινές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα.

Τέλος, πιστεύουμε ότι αποτελεί αυταπόδεικτη πραγματικότητα το γεγονός ότι οι ΑΠΕ, τα δίκτυα μεταφοράς και συνοδευτικά τους έργα έχουν βαρύτατες περιβαλλοντικές επιπτώσεις κυρίως επειδή προϋποθέτουν μεγάλης κλίμακας τεχνικά έργα στις τελευταίες περιοχές που είχαν απομείνει χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις (και ως εκ τούτου διατηρούσαν μεγάλη βιοποικιλότητα και εξαιρετικά τοπία). Τα περισσότερα προβλήματα δημιουργούνται κυρίως μέσω της καταστροφής οικοσυστημάτων, των εκβραχισμών και μπαζωμάτων σε κοιλάδες και πλαγιές, τη μαζική διάνοιξη δρόμων σε παρθένες περιοχές -που συνεπάγονται μια αλληλουχία απειλών για την άγρια φύση, τα φράγματα, τη τσιμεντοποίηση, το πυκνό δίκτυο καλωδίων και, τέλος, με τους θανάτους που προκαλούν σε σπάνια είδη ορνιθοπανίδας. Επίσης οι ΑΠΕ, επειδή προωθούνται σε περιοχές χωρίς προηγούμενες υποδομές, επιφέρουν καθοριστική και ανεπανόρθωτη αλλοίωση του τοπίου και γενικότερα του πολιτισμικού μας περιβάλλοντος το οποίο, ειδικά για τη μεσόγειο και τη χώρα μας, αποτελεί ζωτικής σημασίας εθνικό κεφάλαιο.

Β. Γενικά για το Σχέδιο Νόμου

Σε γενικές γραμμές, το εν λόγω ΣΝ:

1. Δεν αφορά μόνο στην επιτάχυνση διαδικασιών έγκρισης αλλά και στην επέκταση των ΑΠΕ σχεδόν παντού και στην με κάθε τρόπο αδειοδότησή τους ακόμη και όταν υπάρχει εμφανής κίνδυνος για τη βιοποικιλότητα, παραβιάζοντας τα τελευταία «οχυρά» της άγριας φύσης και τα ωραιότερα τοπία της χώρας. Βάσιμη είναι η υποψία ότι απλά αναζητούνται οι περιοχές εκείνες όπου οι αντιδράσεις είναι λιγότερες.
2. Επιλεκτικά καταλύει καίρια σημεία της ισχύουσας νομοθεσίας που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος και στη λειτουργία των δημόσιων μηχανισμών ελέγχου. Αυτό γίνεται χωρίς αιτιολόγηση, παρά απλά βαφτίζοντας τις ΑΠΕ «ύψιστης σημασίας προτεραιότητα» και αγνοώντας τις θεμελιώδεις (γιατί όχι «ύψιστης προτεραιότητας»;) λειτουργίες της άγριας φύσης, δηλαδή τις υπηρεσίες που προσφέρουν τα φυσικά οικοσυστήματα και τη λειτουργία του ελληνικού – μεσογειακού τοπίου ως βασικού εθνικού κεφαλαίου.
3. Έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με άλλες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις της χώρας (π.χ. προστασία βιοποικιλότητας) χωρίς να καθορίζει πώς θα διευθετηθεί αυτή η κρίση.
4. Αν κατατεθεί ως έχει θα απαξιώσει ανεπανόρθωτα τις ΑΠΕ και θα πολλαπλασιάσει τις αντιδράσεις αφού εμφανώς θα οδηγήσει σε πολλές εξόφθαλμα λανθασμένες χωροθετήσεις. Αυτά τα ουσιαστικά κοινωνικά προβλήματα δεν λύνονται βαφτίζοντας τις ΑΠΕ «ύψιστης σημασίας» και «μη οχλούσες».
5. Αν κατατεθεί ως έχει θα προκαλέσει περισσότερες καθυστερήσεις αφού είναι βέβαιο ότι θα υποστεί μαζικές προσφυγές.

Γ. Προτάσεις επί του σχεδίου Νόμου

Άρθρο 1.
Να παραγραφεί εντελώς το δεύτερο από τα δύο προτεινόμενα εδάφια.
Ο χαρακτηρισμός της προώθησης των ΑΠΕ ως «ύψιστης σημασίας για τη χώρα», πρακτικά θα εφαρμοστεί για να αγνοηθούν σοβαρές τοπικές περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Ο χαρακτηρισμός αυτός θα έπρεπε να δοθεί στην επίτευξη του στόχου που περιγράφεται στην πρώτη παράγραφο, δηλαδή να προέρχονται από ΑΠΕ το 20% της κατανάλωσης ενέργειας και 40% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2020. Αυτό θα διατηρούσε την κατάσταση του επειγόντως και ταυτόχρονα θα επέτρεπε και άλλες οδούς επίτευξής του, όπως περιορισμό σε σπατάλες.

Συνολική πρόταση για τα περαιτέρω κεφάλαια: Όλες οι μονάδες Σ.Η.Θ.Υ.Α. (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης) πρέπει να
εξαιρεθούν από το παρόν Σ.Ν. όπως και από το Νόμο 3468/2006. Οι μονάδες Σ.Η.Θ.Υ.Α. σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν ανανεώσιμη πηγή ενέργειας και συχνά αποτελούν ρυπογόνες εγκαταστάσεις (θερμοηλεκτρικές, φυσικό αέριο κ.λπ.) που μπορεί να εγκαθίστανται μέσα σε ευαίσθητα οικοσυστήματα. Οι Σ.Η.Θ.Υ.Α. πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο χωριστού νομοσχεδίου.

Άρθρο 2.
Να παραμείνει ως έχει το κριτήριο θ. στην Παράγραφο 1 του Άρθρου 3 του Ν. 3468/2006.
Δηλαδή ότι η Ρ.Α.Ε. δίνει άδεια παραγωγής συνυπολογίζοντας το κριτήριο: «Της προστασίας του περιβάλλοντος, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία και το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ» και όχι το προτεινόμενο «Της συμμόρφωσης με τα κριτήρια του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις Α.Π.Ε. (ΚΥΑ 49828/2008 ΦΕΚ 2464B’) όπως αυτό ισχύει κατά περίπτωση, τα οποία ελέγχονται από τη Ρ.Α.Ε. σύμφωνα με το πλαίσιο αυτό, προκειμένου να εξασφαλίζεται κατ’ αρχήν η προστασία του περιβάλλοντος.». Η προτεινόμενη αλλαγή ουσιαστικά ισοπεδώνει την κείμενη περιβαλλοντική νομοθεσία μπροστά την «κυριαρχία» του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

Να παραμείνει ως έχει το Άρθρο 4 του Ν. 3468/2006.
Η συγκεκριμένη αναφορά «…εφόσον η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται από εγκαταστάσεις Α.Π.Ε. που χαρακτηρίζονται από την κείμενη νομοθεσία ως μη οχλούσες ή χαμηλής όχλησης δραστηριότητες» δεν ισχύει. Επομένως οποιαδήποτε ενδεχομένως απαραίτητη αλλαγή θα πρέπει να προταθεί χωρίς αυτή την αναφορά.

Άρθρο 3.
Να μην προστεθεί το προτεινόμενο εδάφιο στο τέλος του στοιχείου στ’ της παραγράφου 6 του άρθρου 4 του Ν. 1650/1986 (ΦΕΚ 160Α’), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 του Ν. 3010/2002 (ΦΕΚ 91Α’).
Η προτεινόμενη αλλαγή καταργεί την Προκαταρκτική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΠΠΕ) για έργα εγκαταστάσεων ΑΠΕ. Εκτός από τους προφανείς περιβαλλοντικούς κινδύνους, η αλλαγή αυτή θα δυσκολέψει περισσότερο τους ίδιους τους επενδυτές, διότι μια ορθή ΠΠΕ από καταρτισμένο εκτιμητή μπορεί έγκαιρα να προτείνει ουσιαστικές και εύστοχες αλλαγές (π.χ. εξαίρεση μερικών ανεμογεννητριών από συγκεκριμένα σημεία) και να προφυλάξουν τον επενδυτή από περιττές δαπάνες και καθυστερήσεις.

Να παραμείνει ως έχει το Άρθρο 8 του Ν. 3468/2006

ή

να καταργηθούν οι παρακάτω τροποποιήσεις:
4α. Η προθεσμία για να ζητηθούν συμπληρωματικοί όροι επί του φακέλου Ε.Π.Ο. είναι πολύ μικρή (20 μέρες) και δεν επιτρέπει την ενδελεχή εξέταση της κάθε περίπτωσης από το περιορισμένο προσωπικό των φορέων αδειοδότησης - ειδικά με δεδομένο τον προβλεπόμενο αριθμό αιτήσεων. Το διάστημα πρέπει να γίνει διπλάσιο (40 μέρες). Επίσης πρέπει να απορριφθεί η πρόταση «Η αναζήτηση συμπληρωματικών στοιχείων από την αρμόδια αρχή είναι δυνατή μία μόνον φορά». Πρόκειται για έκφραση εξ ορισμού απαράδεκτη επειδή υποδηλώνει δυσπιστία προς τους υπαλλήλους ότι θα θελήσουν να «μπλοκάρουν» τη διαδικασία. Επιπλέον δεν διασφαλίζεται ο υπάλληλος σε περίπτωση που ο μελετητής δεν ανταποκριθεί ικανοποιητικά στην υποβολή συμπληρωματικών στοιχείων. Εναλλακτικά μπορεί να οριστούν περισσότερες φορές (τουλάχιστον δύο).
4β. Να παραλειφθεί εντελώς η φράση «Οι κατά νόμο προβλεπόμενες γνωμοδοτήσεις, οι οποίες εκδίδονται στο πλαίσιο της διαδικασίας περιβαλλοντικής αδειοδότησης των έργων Α.Π.Ε., περιορίζονται αποκλειστικά στα θέματα αρμοδιότητας κάθε γνωμοδοτoύντος φορέα….», η οποία, εφόσον στην ουσία της είναι αυτονόητη (ο καθένας γνωμοδοτεί στο πεδίο της αρμοδιότητάς του) ισοδυναμεί με συγκαλυμμένη αλλά ευθεία απειλή προς όποιον υπάλληλο εκφράσει «κάτι διαφορετικό». Περιπτώσεις πίεσης προς υπάλληλο με επίκληση αυτού του εδαφίου θα είναι αν αυτός επιχειρήσει να επικαλεσθεί Ευρωπαϊκή Νομοθεσία (π.χ. την Οδηγία Πλαίσιο για τα νερά) που για οποιοδήποτε λόγο δεν έχει ακόμη ενσωματωθεί στον τομέα του (και συνεπώς ο προϊστάμενος την αγνοεί) ή αν, ως γνώστης μιας περιοχής (π.χ. ένας ντόπιος δασικός), τυχαίνει να γνωρίζει σημαντικές λεπτομέρειες και για επιπλέον θέματα που ευθέως αφορούν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου αλλά όχι τα «θέματα αρμοδιότητάς του» του.
5α. Η γνωμοδότηση του Δασαρχείου πρέπει να ενσωματώνεται στην Ε.Π.Ο. Αυτό εξασφαλίζει την αντικειμενική εκτίμηση και αποτρέπει καθυστερήσεις από ασυμφωνία.

Άρθρο 7.
Δεν σχολιάζουμε καθόλου το Άρθρο 7 επειδή κρίνουμε ότι τα οποιαδήποτε οικονομικά κίνητρα δεν αποτελούν αντισταθμιστικά μέτρα για το περιβαλλοντικό κόστος. Τα αντισταθμιστικά πρέπει να αφορούν σε έργα προστασίας και σε έργα αποκατάστασης του χώρου μετά την απομάκρυνση των εγκαταστάσεων ΑΠΕ.

Άρθρο 8.
Να μην προστεθεί η Παράγραφος 1 στο Άρθρο 8 του Ν. 1650/1986. Αποτελεί άκομψη παρεμβολή στον κύριο Νόμο προστασίας της φύσης στην Ελλάδα βάζοντας σε δεύτερη μοίρα τη βιοποικιλότητα. Εναλλακτικά, αν θεωρηθεί αναγκαίο, να συμπεριληφθεί μια σχετική παράγραφος, θα πρέπει να προστεθεί στο τέλος και οπωσδήποτε χωρίς τη φράση: «…κατά προτεραιότητα σε σχέση με τις τοπικές επιπτώσεις…».

Να μην προστεθεί η νέα παράγραφος 6 στο Άρθρο 19 του Ν. 1650/1986. Οι περιοχές των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 18, στις οποίες επιτρέπεται η ανάπτυξη ΑΠΕ, δηλαδή Περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης (αν το προβλέπει η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη), Περιοχές προστασίας της φύσης, Εθνικά πάρκα, Προστατευόμενοι φυσικοί σχηματισμοί, Προστατευόμενα τοπία και Στοιχεία του τοπίου και Περιοχές οικοανάπτυξης, καθώς και τυχόν γειτονικές περιοχές στις οποίες μπορεί να χρειάζονται ορισμένα μέτρα προκειμένου να διατηρηθεί το προστατευτέο αντικείμενο εντός αυτών (παρ. 4), έχουν θεσπιστεί με συγκεκριμένο προστατευτέο αντικείμενο και κάθε έργο μέσα σε αυτές πρέπει να κρίνεται από τις επιπτώσεις που έχει πάνω στο προστατευτέο αντικείμενο και για κανέναν άλλο λόγο. Θεωρητικά, δηλαδή, πολλές δράσεις (ακόμη και οι ΑΠΕ φυσικά) επιτρέπονται μέσα σε αυτές αν δεν έχουν επιπτώσεις επί του προστατευτέου αντικειμένου, συνεπώς δεν χρειάζεται αυτή η προσθήκη – αντίθετα δημιουργεί υποψίες ότι γίνεται απλά και μόνο για να υποβαθμίσει ακόμη περισσότερο την αξία της βιοποικιλότητας.

ή
Εναλλακτικά, και ως υπέρτατη υποχώρηση από τις θέσεις μας, θα μπορούσε να γραφτεί ότι «…είναι δυνατή η εγκατάσταση σταθμών από ΑΠΕ στις περιοχές των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου18 , ως μέσο για την προστασία του κλίματος, σύμφωνα με τους όρους και τις προϋποθέσεις που θα καθορίζονται στα πλαίσια της έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του σταθμού, εφόσον στην οικεία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη έχει τεκμηριωθεί ανά τεχνολογία και μέγεθος σταθμών ΑΠΕ η μη αντιστρεπτή επίπτωσή τους στο προστατευτέο αντικείμενο. Όσες Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες δεν κάνουν μνεία για τη δυνατότητα εγκατάστασης ΑΠΕ, θα πρέπει το ταχύτερο να επικαιροποιηθούν σε αυτό το συγκεκριμένο σημείο».

Τονίζεται, ότι όσον αφορά τις Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (οι οποίες οδηγούν στις ΚΥΑ και στα Προεδρικά Διατάγματα) η πρόβλεψη της δυνατότητας ή μη εγκατάστασης ΑΠΕ μέσα σε μια προστατευόμενη περιοχή σχετίζεται με το αν ο μελετητής είχε ή όχι ανάλογες οδηγίες από την προκήρυξη της ΕΠΜ. Πρέπει, συνεπώς, σε κάθε νέα προκήρυξη ΕΠΜ να ζητείται και η διερεύνηση δυνατότητας εγκατάστασης ΑΠΕ ανά τεχνολογία και μέγεθος σταθμών, σε κάθε ζώνη. Ωστόσο, οι περισσότερες ΕΠΜ (από τις σχεδόν 100 που έχουν γίνει μέχρι σήμερα) έχουν ολοκληρωθεί εδώ και αρκετά χρόνια (οι πιο πολλές, και μάλιστα ιδίως εκείνες που αφορούν στις πιο σημαντικές περιοχές, ήδη από τη δεκαετία του ΄90), σε περιόδους όπου δεν υπήρχε καμία πρόβλεψη για τα σημερινά δεδομένα της επέκτασης των ΑΠΕ. Ως εκ τούτου, δεν υπήρχε ειδική πρόβλεψη στην προκήρυξη ώστε να μελετηθεί αυτό το ενδεχόμενο. Συνεπώς, ο μόνος σωστός τρόπος να γνωρίζουμε αν μπορούν ή όχι να δημιουργούνται εγκαταστάσεις ΑΠΕ εντός των περιοχών για τις οποίες ήδη υπάρχει ΕΠΜ, είναι να προκηρυχθεί άμεσα ειδική συμπληρωματική μελέτη για τη διερεύνηση της δυνατότητας εγκατάστασης ΑΠΕ ανά τεχνολογία και μέγεθος σταθμών σε κάθε υπάρχουσα ζώνη. Η μελέτη αυτή θα μπορούσε να προκηρυχθεί ενιαία για όλες τις περιοχές με εγκεκριμένες ΕΠΜ ή ανά ομάδες (ανά γεωγραφική περιφέρεια, τύπο ενδιαιτημάτων, Αιολική προτεραιότητα κ.λπ.). Χωρίς κάτι τέτοιο κανείς δεν πρέπει αν δεχτεί ανάπτυξη ΑΠΕ μέσα σε προστατευόμενες περιοχές.

Να μην προστεθεί το εδάφιο δ’ στην Παράγραφο 1 του Άρθρου 2 του Ν. 2742/1999. Είναι σε απόλυτη δυσαρμονία με τους υπόλοιπους τρεις γενικούς στόχους του Νόμου (προστασία περιβάλλοντος, ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, κοινωνική-οικονομική συνοχή) οι οποίοι, άλλωστε, καλύπτουν και την «προστασία του κλίματος και την προώθηση της ενεργειακής αυτοδυναμίας της χώρας» (που αναφέρει το προτεινόμενο εδάφιο.

Να μην προστεθεί το εδάφιο ιβ’ στην Παράγραφο 2 του Άρθρου 2 του Ν. 2742/1999. Άτοπη και ιδιαίτερα άκομψη προσθήκη που ουσιαστικά ακυρώνει τα προηγούμενα 11 εδάφια της συγκεκριμένης παραγράφου.

Άρθρο 9.
Να μείνει ως έχει το τέταρτο εδάφιο της Παραγράφου 1 στο Άρθρο 8 του Ν. 2742/1999. Όπως και στο προηγούμενο άρθρο, συνεχίζεται η προσπάθεια αποδυνάμωσης βασικών διατάξεων του Ν. 2742 όπως, στην προκειμένη περίπτωση, των Περιφερειακών Πλαισίων Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

Το εδάφιο α) της Παραγράφου 2 του Άρθρου 9 του ΣΝ να τροποποιηθεί ως εξής: «τις περιοχές των παραγράφων 3 και 4 του άρθρου 18 του Ν. 1650/1986 και στην οικεία Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη έχει τεκμηριωθεί ανά τεχνολογία και μέγεθος σταθμών ΑΠΕ η μη αντιστρεπτή επίπτωσή τους στο προστατευτέο αντικείμενο». Όπως αναπτύχθηκε και στο σχολιασμό για το προηγούμενο Άρθρο, αυτό προϋποθέτει την επικαιροποίηση όλων των υφιστάμενων ΕΠΜ για γνωμάτευση στο συγκεκριμένο ζήτημα. Αυτή είναι η μόνη έγκυρη θέση αν κανείς θέλει να βοηθήσει την ανάπτυξη των ΑΠΕ.

ή (σε περίπτωση που δεν κριθεί δυνατή η επικαιροποίηση των ΕΠΜ), το εδάφιο μπορεί να γίνει:
«τις περιοχές απόλυτης προστασίας της φύσης και προστασίας της φύσης σύμφωνα με τα άρθρα 19 και 21 του Ν. 165/1986.». Δηλαδή, στις ζώνες αποκλεισμού προστίθενται ΚΑΙ οι Περιοχές Προστασίας της Φύσης, ανεξαρτήτως ΕΠΜ.

Αντιθέτως, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία, και θα μπορούσε να εξαιρεθεί, η αναφορά των υγροτόπων διεθνούς σημασίας. Πέραν του ότι σχεδόν κανείς δεν έχει ενδιαφέρον για εγκατάσταση ΑΠΕ, όλοι ανεξαιρέτως καλύπτονται από ζώνες σύμφωνα με το Ν. 1650/1986.

Να μην προστεθεί η παράγραφος 3 στο άρθρο 9 του Ν. 2742/1999. Τα Περιφερειακά Πλαίσια Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης και τα άλλα τοπικά ή περιφερειακά σχέδια (πολεοδομικά, ρυθμιστικά, χρήσεων γης κ.λπ.) αποτελούν, εξ’ ορισμού, τη βάση της περιφερειακής ανάπτυξης, προστασίας περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής και – αν εφαρμοστούν σωστά – περιορίζουν δραστικά τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (π.χ. περιορισμοί στις μεταφορές, έλλειψη κυκλοφοριακού, περιορισμό στη χρήση Ι.Χ, χώροι πράσινου. κ.λπ.). Με την προτεινόμενη παράγραφο ουσιαστικά ακυρώνονται «μέχρι να εναρμονιστούν» με το ΕΧ για τις ΑΠΕ. Θα έπρεπε να ισχύει ακριβώς το αντίθετο. Δηλαδή το ΕΧ να εναρμονιστεί με όσα σχέδια, έστω και θεωρητικά, έχουν δημιουργηθεί μέσα από την άσκηση περιφερειακής πολιτικής.

Να μην καταργηθούν τα παρακάτω εδάφια του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ:
- το εδάφιο ια’ της παραγράφου 1 του άρθρου 6 (Κεφάλαιο Β)
- το εδάφιο η’ της παραγράφου 1 του άρθρου 14 (Κεφάλαιο Γ)
- το εδάφιο στ’ της παραγράφου 2 του Άρθρου 17 (Κεφάλαιο Ε)
Τα παραπάνω εδάφια αφορούν στην «Εξαίρεση περιοχών ή ζωνών που υπάγονται σήμερα σε ειδικό καθεστώς χρήσεων γης, βάσει του οποίου δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση … αιολικών πάρκων ή/και Μ.ΥΗ.Ε. ή/και εγκαταστάσεων εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας». Αφού έχει προβλεφθεί λόγος να εξαιρεθούν κάποιες περιοχές από εγκατάσταση ΑΠΕ – και μάλιστα σε «ανύποπτη» στιγμή- αυτός θα πρέπει να είναι σοβαρός.

Άρθρο 11.
Ορίζεται ότι δημιουργείται «Αυτοτελής Ειδική Υπηρεσία Εξυπηρέτησης Επενδυτών για έργα Α.Π.Ε.» που αντικαθιστά την Επιτροπή για Α.Π.Ε. και Σ.Η.Θ.Υ.Α. του Ν. 3468/2006. Αποστολή της είναι «η παροχή πληροφοριών και η διεκπεραίωση υποθέσεων επενδυτών, οι οποίοι ενδιαφέρονται να πραγματοποιήσουν επενδύσεις που αφορούν στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από Α.Π.Ε.». Ανάμεσα στις αρμοδιότητές της είναι και (εδάφιο στ, παρ. 2 του Άρθρου 20 του παραπάνω Νόμου: «Η αναζήτηση λύσεων για την αποτελεσματική αντιμετώπιση οιωνδήποτε διοικητικών δυσχερειών ή προβλημάτων που προκύπτουν κατά την αδειοδοτική ή άλλη συναφή διαδικασία που αφορά σε έργα Α.Π.Ε. και η διατύπωση σχετικών προτάσεων»
Η Επιτροπή αυτή μπορεί μεν να βοηθήσει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες, όμως αναπόφευκτα θα είναι μια ομάδα πίεσης υπέρ των ΑΙΟΠΑ και ένας κλειστός κύκλος μονομερών ειδικών «στα υπέρ» των εγκαταστάσεων Α.Π.Ε. Βασική, δεν, είναι η υποψία μας ότι λόγω της ισχύος που θα έχει θα μπορεί να ασκεί ασφυκτική πίεση σε υπαλλήλους που γνωμοδοτούν.
Προτείνουμε:
Ή να ματαιωθεί η δημιουργία της Αυτοτελούς Ειδικής Υπηρεσίας Εξυπηρέτησης Επενδυτών για έργα Α.Π.Ε (και, άρα, να μην αλλάξει το Άρθρο 20 του Ν. 3468/2006)

ή
Να συσταθεί μια ιδίας βαρύτητας Υπηρεσία Περιβαλλοντικής Γνωμοδότησης για Επενδυτές για έργα ΑΠΕ, της οποίας αποστολή θα είναι να συμβουλεύει τους επενδυτές για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις των προτεινόμενων έργων και να τους διασφαλίζει από άστοχες επενδύσεις και χρονοβόρες αντιδικίες.

Άρθρο 12.
Να μείνει ως έχει η παράγραφος 4 του Άρθρου 17 του Ν. 3468/2006. Μέχρι σήμερα «ανανεώσιμη πηγή ενέργειας» θεωρούνται τα υδροηλεκτρικά μέχρι 15 MW (το όριο ήταν 10 MW και αυξήθηκε σε 15). Με την προτεινόμενη τροποποίηση, ακόμη και μονάδες μέχρι 100 MW, δηλαδή κανονικά φράγματα (με τις γνωστές πολλαπλές περιβαλλοντικές επιπτώσεις) περιλαμβάνονται στο πεδίο εφαρμογής του Νόμου 3468/2006 (Παραγωγή Ηλεκτρικής Ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας).

Στην «Ελευθεροτυπία» της 5/12/2009 ο Α. Χατζηγεωργίου αναφερόταν στην κατακραυγή οργανώσεων ενάντια στην προοπτική εγκατάστασης εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής σε απόσταση 830 μέτρων από τον «Λέοντα της Χαιρώνειας» - μνημείο που ανασυστήθηκε στη σημερινή θέση σε ανάμνηση της ιστορικής νίκης του Μ. Αλεξάνδρου επί των Θηβαίων και των Αθηναίων. Το 1987, κινήσεις πολιτών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη απέτρεπαν την εγκατάσταση σοβιετικού εργοστασίου αλουμίνας γιατί βρισκόταν εντός των ορίων του Δελφικού τοπίου - και μάλιστα όχι στην καρδιά, αλλά στην άκρη του.

Το 1966, στις απαρχές της ανέγερσης του 20όροφου «Πύργου των Αθηνών», ένα από τα επιχειρήματα εναντίον του μετριοπαθέστατου ουρανοξύστη αφορούσε την ακύρωση της πρωτοκαθεδρίας του βράχου της Ακρόπολης στο αθηναϊκό σκηνικό, λόγω της παρεμβολής ενός μεγάλου δομημένου όγκου…

Στη χώρα αυτή, με τα δεκάδες χωροταξικά ατοπήματα, ουδέποτε έλειψαν οι προτάσεις για την ορθολογική διάταξη των δραστηριοτήτων, για τον σεβασμό και τη συμβατότητα των «όμορων» λειτουργιών, για τη διατήρηση της αισθητικής σε όλες τις κλίμακες του τοπίου.Μάλιστα, στις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η ανάπλαση των ιδιωτικών χώρων με βάση αισθητικά κριτήρια απορρόφησε τεράστια νούμερα στο σύνολο του ΑΕΠ, ενώ αξιοθαύμαστη ήταν και η ενεργητικότητα που επενδύθηκε στην κριτική αξιολόγηση κάθε είδους κατασκευών και επεμβάσεων στις πόλεις ή στην ύπαιθρο. Και όμως, παρά την κριτική εγρήγορση δεκάδων οργανώσεων και πολιτών ενάντια στις δυσλειτουργίες και δυσμορφίες του χώρου, η αιολική βιομηχανία επιχειρεί να αλώσει περιοχές αισθητικά αξιόλογες και ταυτόχρονα υπηρετικές των λειτουργιών της φύσης. Επιχειρεί να ιδιοποιηθεί το «αισθητικό κεφάλαιο», πάνω στο οποίο στοιχειοθετούνται οι ισχυρισμοί της λεγόμενης «βαριάς βιομηχανίας» του τόπου -δηλαδή του τουρισμού…

Στην Ολλανδία, στη Δανία και στη Γερμανία, οι ανεμογεννήτριες τοποθετούνται στα ανοιχτά των θαλασσών, μεγιστοποιώντας έτσι την «είσπραξη» της αιολικής ενέργειας. Αντίθετα, στον ελλαδικό χώρο το κυβερνητικό νομοσχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας προωθεί αιολικά πάρκα παντού. Περιοχές όπως η Νότια Εύβοια τείνουν να μετατραπούν σε βιομηχανικά πάρκα «ανεπαισθήτως» -χωρίς τη συναίνεση ή ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών-, φιλοξενώντας όλο και περισσότερες καλωδιώσεις και δίκτυα μεταφοράς του ηλεκτρισμού των αιολικών συστοιχιών, εγκαταστάσεις της ΔΕΗ, οδικές χαράξεις κατατεμαχισμού και ευτελισμού των ορεινών όγκων.

Έχοντας φάει τα μούτρα της στο ζήτημα της εγκατάστασης χερσαίων ανεμογεννητριών, η αιολική βιομηχανία αναζητάει περιοχές και χώρες χαμηλών αντιστάσεων, εφαρμόζοντας το αποικιακό γνωμικό του προηγούμενου αιώνα - bon pour l’ orient… Με τη συνηγορία πανεπιστημιακών κύκλων άλλοτε κυκλοφορεί σκαριφήματα απίστευτης κακογουστιάς («ανεμογεννήτριες στα Μετέωρα», «Νέα» 27/10/2009), άλλοτε διεκδικεί τις κορυφές του Υμηττού, της Πάρνηθας και της Πεντέλης για τη διαπαιδαγώγηση της κοινής γνώμης(!), άλλοτε επιχειρεί να αποδείξει την αισθητική αξία των ανεμογεννητριών ή να προωθήσει έναν αισθητικό «ρελατιβισμό» - εκείνου του αγοραίου είδους που κάνει ανεκτό το οτιδήποτε, έστω και κιτς, συναρτήσει της ζήτησης…

Η υπόθεση έχει προκαλέσει την αντίδραση επιστημονικών, οικολογικών και τοπικών οργανώσεων. Σε ανακοίνωσή του το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου αναφέρεται σε αυτό που ονομάσθηκε από το «Spiegel» ως το «μεγάλο κόλπο του αέρα»: «Όλα τα σχετικά με τις ΑΠΕ νομοθετήματα (συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου νομοσχεδίου: ‘Επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής’), στην ουσία ασχολούνται μόνο με βιομηχανικά αιολικά ‘πάρκα’… και βασίζονται σε μια ήδη διαμορφωμένη από τις εταιρείες κατάσταση. Χωροταξική προσέγγιση δεν έγινε ποτέ».

Και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, με πολλές ακόμη συλλογικότητες, τονίζουν σε υπόμνημα προς τον πρωθυπουργό:
«[…] Στην προσπάθεια να δοθούν λύσεις για την κλιματική αλλαγή δημιουργείται ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα: η άνευ όρων πρόσβαση μιας αναπτυξιακής δραστηριότητας στους τελευταίους ανέγγιχτους πυρήνες της ελληνικής φύσης […] Είναι η πρώτη φορά […] που οι ευαίσθητες αυτές περιοχές γίνονται προσβάσιμες σε τέτοια κλίμακα σε εμπορική εκμετάλλευση». Από το στόμα των οργανώσεων, και στου Παπανδρέου το αυτί… Για να δούμε, αν θα ακούσει…

Το τελευταίο διάστημα η ελληνική κοινωνία βομβαρδίζεται από επικλήσεις, ιδέες, προτάσεις περί πράσινης ανάπτυξης, πράσινης οικονομίας, οικολογίας, σεβασμού της φύσης και του περιβάλλοντος και άλλα ωραία λόγια και μεγάλα. Μέχρι και «οικολογικό» κόμμα κατά τα βορειοευρωπαικά πρότυπα προωθήθηκε στην Ελλάδα! Λες και πάτησε κάποιος ένα κουμπί ξαφνικά και ΟΛΟΙ, βιομήχανοι, πολιτικοί, επιχειρηματίες, αγάπησαν το περιβάλλον και «κόπτονται» να το σώσουν!

Μήπως όμως δεν είναι τόσο αγγελικά πλασμένος ο κόσμος μας; Μήπως απλά κάποιοι έκριναν ότι το περιθώριο κέρδους στον τομέα «ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ» είναι πλέον μεγάλο και αξίζει να επενδύσουν και εκεί; Να τελειώνει λοιπόν επιτέλους το παραμύθι με τους δήθεν φιλοπεριβαλλοντολόγους επιχειρηματίες αλλά και τις δήθεν «οικολογικές» οργανώσεις, τους δήθεν «επιστημονικούς φορείς» και τις δήθεν ΜΚΟ.

Μερικές αλήθειες λοιπόν για τους παραπάνω φορείς, που δρουν συνήθως ως ΜΚΟ.

1. Χρηματοδοτούνται αδρά από το κράτος και την ΕΕ, δηλαδή με χρήματα των ελλήνων πολιτών, χωρίς ο πολίτης να έχει κανέναν έλεγχο στα οικονομικά και στη δράση των οργανώσεων αυτών!
2. Έχουν απροκάλυπτα πλέον οι περισσότερες καταντήσει να λειτουργούν ως «υπάλληλοι» των λεγόμενων «πράσινων» επιχειρηματιών, νέας μόδας στην χώρα μας και στην ΕΕ. Όλων εκείνων δηλαδή που μας έχουν φλομώσει με τα κούφια συνθήματα για πράσινη ενέργεια, πράσινη ανάπτυξη, πράσινη οικονομία και πράσινα άλογα! Δεν είναι τυχαίο άλλωστε που σπονσοράρονται γενναία και ποικιλοτρόπως από εταιρείες του περιβαλλοντικού κλάδου! Με το αζημίωτο φυσικά, αφού σε αντάλλαγμα προμηθεύουν «μελέτες» και «έρευνες» κατά παραγγελία, άρθρα κλπ. Κείμενα στην καλύτερη περίπτωση γεμάτα μισές αλήθειες, συνηθέστερα γεμάτα ανακρίβειες, αοριστολογίες, καμία επιστημονική βάση, ακόμα και ψεύδη!
3. Πόσοι πολίτες γνωρίζουν ότι όλοι αυτοί οι δήθεν «ευαίσθητοι» οικολόγοι αμείβονται με παχυλούς μισθούς εργαζόμενοι ελάχιστα και εκμεταλλευόμενοι την εργασία νέων παιδιών μέσω STAGE, προγραμμάτων κατάρτισης ανέργων ή εθελοντικής εργασίας κλπ;
4. Πόσοι πολίτες γνωρίζουν ότι πολλές φορές οι «εθελοντές» που μοιράζουν φυλλάδια ή ζητούν τη συνδρομή τους είναι άνεργοι νέοι που αμείβονται με 3-5 ευρώ την ώρα;

Ας δούμε όμως πώς «προστατεύουν» το περιβάλλον. Μήπως αθωώνοντας όλα τα επιχειρηματικά σχέδια των ιδιωτών; Προωθώντας το όραμα να γεμίσουν δάση, ρέματα, βουνοκορφές και πεδιάδες με ανεμογεννήτριες (Α/Γ), φωτοβολταϊκά (Φ/Β), μικρά υδροηλεκτρικά και άλλα «πράσινα» έργα;

Καταστρέφοντας δηλαδή ΣΗΜΕΡΑ τους οικοτόπους και βιοτόπους, την χλωρίδα και την πανίδα που έχει απομείνει, το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, τις τελευταίες παρθένες εκτάσεις που έχουν απομείνει στην χώρα αυτή για να τις «σώσουν» δήθεν από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής μετά από 50 έτη! Διότι με τέτοια «ατράνταχτα» επιχειρήματα επιθυμούν να μας πείσουν για τις καλές τους προθέσεις οι βιομήχανοι του χώρου και οι «έγκριτοι» επιστήμονες – μελετητές της «παραβιομηχανίας» των περιβαλλοντικών μελετών! Τέτοια επιχειρήματα επικαλούνται που θέλουν να γεμίσουν κάθε βουνοκορφή με Α/Γ και ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ προωθούν και μονάδες καύσης άνθρακα! Αυτοί άραγε τι επιχειρηματίες είναι, «πράσινοι» ή «μαύροι»;

Έχουν όμως και άλλα «ευφυή» επιχειρήματα οι δαιμόνιοι αυτοί επιχειρηματίες, πέραν των «μελετών» και των «στοιχείων» εννοώ που παραγγέλνουν από τους προαναφερθέντες φορείς, μελετητές κλπ. Επιχειρήματα που δεν τα υποστηρίζουν φυσικά ανοιχτά, δεν τα προωθούν με άρθρα, αλλά συζητούνται ΜΟΝΟ σε κλειστά γραφεία, με ανθρώπους συνήθως «εξυπηρετικούς» και «πρόθυμους» να βοηθήσουν τους δύσμοιρους επενδυτές να συνδράμουν την ανάπτυξη της χώρας. Ας δούμε μερικά από αυτά:

• Μία τέτοια ιδέα είναι για παράδειγμα ότι η «υποβαθμισμένη» (κατ’ αυτούς φυσικά) φυτική βλάστηση, δηλαδή οι χαμηλής βλάστησης ΔΑΣΙΚΕΣ εκτάσεις μαζί με τις καμένες και αναδασωτέες εκτάσεις, ΔΕΝ πρέπει να προστατεύονται όσο οι υπόλοιπες, ουσιαστικά λένε ΔΕΝ πρέπει να χαρακτηρίζονται πλέον δασικές. Θυμίζω εδώ ότι ήδη ισχύει ο σκανδαλώδης νόμος (με τροποποίηση του Συντάγματος) που διαχώρισε τα ΔΑΣΗ σε δάση και δασικές εκτάσεις! Κάποιοι (κακεντρεχείς φυσικά), υποψιάζονται ήδη «πράσινους» επιχειρηματίες πίσω από φωτιές σε βουνά χωρίς κανένα κτηματομεσιτικό ή τουριστικό ενδιαφέρον (βλέπε Πάρνωνας, Ταΰγετος) αλλά με έντονο ενδιαφέρον για «πράσινα» έργα.
• Έχουν φυσικά και άλλα εποικοδομητικά επιχειρήματα. Προτείνουν ασυδοσία και πλήρη απουσία ελέγχου στις δραστηριότητές τους, βαφτίζοντάς τες μείωση της γραφειοκρατίας! Με χαρά είδα ανακοίνωση του ΤΕΕ στο δελτίο του με αριθμό 2540 από 15/06/2009 και δεν θα επεκταθώ σε αυτό.

Ας μας απαντήσουν όμως οι τόσο ευαίσθητοι και αφιλοκερδείς επιχειρηματίες, διότι έχουν φτάσει μέχρι και το σημείο να υποστηρίζουν ότι δεν επενδύουν για το ΚΕΡΔΟΣ αλλά για το καλό της χώρας και του περιβάλλοντος, σε μερικά ερωτήματα:

• Γιατί τηρούν μόνο ΕΠΙΛΕΚΤΙΚΑ τους νόμους που οι ίδιοι ουσιαστικά έχουν θεσπίσει, δεδομένου ότι πάντοτε οι θέσεις τους ενσωματώνονται σε μεγάλο βαθμό στην ελληνική και κοινοτική νομοθεσία; Σε τέτοια βαθμό μάλιστα που και σε περιοχές Natura κατάφεραν να ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ η εκχέρσωσή τους κυριολεκτικά για να εγκαθίστανται Α/Γ, Φ/Β, χιλιόμετρα οδών πρόσβασης και καλωδίων μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος! Τι λένε αλήθεια για όλα αυτά οι «οικολογικές» οργανώσεις; Ποια η θέση πχ της WWF και της Greenpeace για να αναφερθούμε μόνο στις μεγαλύτερες;
• Θα επένδυαν σε «περιβαλλοντικά» έργα αν ΔΕΝ επιδοτούνταν από κρατικά κονδύλια (από ΔΙΚΑ μας δηλαδή χρήματα) με ποσοστό 40%; Το οποίο με τις αδρές υπερτιμολογήσεις που κάνουν φτάνει σε πολύ υψηλότερα ποσοστά; Και σαν να μην έφτανε αυτό, θα επένδυαν άραγε αν ΔΕΝ είχαν εξασφαλίσει υπέρογκες εγγυημένες τιμές πώλησης του ρεύματος στην ΔΕΗ για 25 έτη;
• Τέλος, οι «πράσινοι» αυτοί επιχειρηματίες είναι και πολύ δημοκρατικοί! Ένα ακόμα ευφυές επιχείρημά τους, το οποίο απαιτούν μάλιστα να νομοθετηθεί, είναι τα Νομαρχιακά Συμβούλια (ΝΣ) να ΜΗΝ έχουν δικαίωμα να γνωμοδοτούν για το αν επιθυμούν να γίνει στην ΠΕΡΙΟΧΗ τους το έργο, αλλά απλά να διατυπώνουν γνώμη επί της ΜΠΕ! Όχι ότι και τώρα έχουν πολλά προβλήματα μιας και η γνώμη του ΝΣ δεν είναι δεσμευτική αλλά συμβουλευτική απλά. Άλλωστε υπάρχουν νομικά «παράθυρα», πρόθυμοι δημόσιοι λειτουργοί και «εξυπηρετικοί» τοπικοί «άρχοντες» που βρίσκουν τρόπους να παρακάμπτουν την λαϊκή βούληση, ακόμα και όταν αυτή εκφράζεται ξεκάθαρα σε δημοτικά και νομαρχιακά συμβούλια! Προφανώς όμως οι επιχειρηματίες του χώρου θέλουν να ελαττώσουν τον κόπο (και τα έξοδά) τους.

Θα μπορούσε κανείς πολλά να αναφέρει ακόμα για τις «πράσινες» επιχειρήσεις και τους «πράσινους» επιχειρηματίες. Ότι ΔΕΝ τηρούν για παράδειγμα ούτε τους περιβαλλοντικούς όρους που τίθενται (με την ανοχή φυσικά του κράτους), ότι άλλο έργο συνήθως αδειοδοτούν και επιχορηγούν και ΑΛΛΟ τελικά κατασκευάζουν (για το καλό του περιβάλλοντος ισχυρίζονται ΟΤΑΝ καταγγελθούν) ακόμα και το ότι είναι τόσο «περιβαλλοντικά ευαίσθητοι» που στα γραφεία τους συχνά ούτε καν ανακυκλώνουν!
Το ζήτημα όμως είναι άλλο. Δεν μπορεί κανείς στα σοβαρά να απαιτεί από τους επιχειρηματίες «κοινωνική» και «περιβαλλοντική» ευαισθησία. Αυτά είναι ευχολόγια για αφελείς, συμπαραμαρτούντα της νέας μόδας της «εταιρικής κοινωνικής ευθύνης». Οι επιχειρηματίες όμως σκέφτονται ΜΟΝΟ κέρδη, μερίσματα, μετοχές και bonus! Και επειδή τα λεφτά είναι πολλά, αποκλείεται ποτέ στη δική τους ζυγαριά τα πουλιά και τα χορτάρια να ζυγίσουν περισσότερο! Μόνο αφελείς, επικίνδυνοι και σε διατεταγμένη υπηρεσία άνθρωποι υποστηρίζουν σοβαρά κάτι διαφορετικό.

Ο επιχειρηματίας όμως, όπως και ο πολίτης, ενεργεί στα πλαίσια που του επιτρέπει η οργανωμένη πολιτεία. ΄Οταν το κράτος είναι ασύδοτο, αδιάφορο, ανίκανο ή ακόμα χειρότερα διεφθαρμένο, ελεγχόμενο από μεγάλα συμφέροντα κι στην υπηρεσία πολλές φορές αυτών, όταν το 2010 ασχολούμαστε ακόμα με χρυσόβουλα του Βυζαντίου και φιρμάνια της Τουρκοκρατίας, όταν βουνά, λίμνες, θάλασσες και ακτές έχουν γίνει οικόπεδα και στόχοι επιχειρηματικής δραστηριότητας, φυσικά ασύδοτοι εμφανίζονται και οι επιχειρηματίες!

Το ζήτημα λοιπόν τελικά καταλήγει στο ΤΙ μπορεί να κάνει ο πολίτης! Αυτό ας το αναλογιστεί ο καθένας ατομικά καταρχήν. Εγώ μόνο για τον εαυτό μου μπορώ να μιλήσω. Κάποιες ιδέες – δράσεις που σκέφτομαι και εν πολλοίς υλοποιώ ευχαρίστως να τις μοιραστώ.

Όχι μόνο ΔΕΝ ενισχύω ΠΟΤΕ τις διάφορες ΜΚΟ και «περιβαλλοντικές» οργανώσεις αλλά προσπαθώ να αποκαλύψω και τη δράση τους σε όποιον είναι διατεθειμένος να ακούσει κάποιον άνθρωπο που γνωρίζει αρκετά για τον χώρο. Θυμαμαι αλήθεια εντονότατες δράσεις των οργανώσεων αυτών τις δεκαετίες του 1980 και 1990 σε πρώην ΚΡΑΤΙΚΕΣ επιχειρήσεις, δεν θυμάμαι όμως ΚΑΜΙΑ δράση τους σε ΙΔΙΩΤΙΚΗ επιχείρηση! Είναι επίσης τυχαίο που και αυτές οι αντιδράσεις έπαψαν όταν οι επιχειρήσεις αυτές πουλήθηκαν; Θα απαντήσει ποτέ κανείς για αυτά;
Δεν δέχομαι επίσης εύκολα όσα μου σερβίρουν οι εκάστοτε ΜΕΣΙΕΣ και παντογνώστες! Πάντα αναζητώ και τον αντίλογο! ΟΙ ΑΠΕ μας λένε κάποια χρόνια τώρα είναι η λύση σε ΟΛΑ τα προβλήματα! Μακάρι να ήταν τόσο απλό, μήπως όμως ΔΕΝ είναι έτσι; Είμαι δε πάρα πολύ δύσπιστος όταν κάποια άποψη προβάλλεται σκανδαλωδώς και μονόπλευρα, όπως πχ η «πράσινη» ενέργεια!

Μέχρι και οικολογικό κόμμα στήθηκε στην Ελλάδα το οποίο σε ελάχιστους μήνες αύξησε την δύναμή του κατά 350%! Κόμμα στα πρότυπα του αντίστοιχου γερμανικού το οποίο ΠΑΝΤΑ βρίσκεται στην κυβέρνηση, δεκανίκι του εκάστοτε ισχυρού συνεταίρου. Έχει λύσει τα περιβαλλοντικά της ζητήματα η Γερμανία άραγε;

Βασικότερο όλων όμως είναι η επαγρύπνηση και η οργανωμένη δράση, η πίεση στις τοπικές αρχές και σε κάθε άλλο επίπεδο. Να πάρουμε οι πολίτες την υπόθεση στα χέρια μας. Να πάψουμε να αδιαφορούμε και να τους «πνίξουμε» κυριολεκτικά σε καταγγελίες σε ΟΤΑ, κρατικές υπηρεσίες, ΥΠΕΧΩΔΕ, ΕΕ, ΣτΕ κλπ. Καταγγελίες σε ΟΛΕΣ τις φάσεις του έργου, από την αδειοδότηση μέχρι το τέλος του! Καταγγελίες για τους περιβαλλοντικούς όρους, καταγγελίες για τις παρανομίες που έχουν κάνει για να αδειοδοτηθούν (οι ίδιες οι ΜΠΕ συνήθως βρίθουν από παραλείψεις και παρατυπίες), ασφαλιστικά μέτρα όταν δεν τηρούν επακριβώς τους όρους και τους νόμους και όταν κατασκευάζουν Ο,ΤΙ τους βολεύει και όχι ό,τι έχει εγκριθεί. Αυτά τους δημιουργούν σημαντικά προβλήματα και καθυστερήσεις και άρα κόστος, χτυπώντας τους δηλαδή εκεί που τους πονά. ΔΕΝ είναι δύσκολο δε για μία ομάδα πολιτών που επιθυμεί να διαφυλάξει την αισθητική του τόπου που ζει να «χτυπήσει» με καίριες καταγγελίες, αρκεί να ζητήσει την συνδρομή τεχνικών και επιστημόνων του χώρου ώστε τα επιχειρήματα και οι καταγγελίες της να είναι ουσιαστικά, άρτια επιστημονικά και άρα να πιάσουν τόπο. Ας μην πάνε όλα τα χρήματα σε δικηγόρους, το ζήτημα είναι ΠΡΩΤΙΣΤΩΣ επιστημονικό και δευτερευόντως δικονομικό, χωρίς να παραγνωρίζω και την σημασία τυχόν νομικών και διοικητικών παρατυπιών που μπορεί να έχουν γίνει (συνηθέστατα) από τους εν λόγω επιχειρηματίες. Και αυτά βέβαια μόνο νομικοί εξειδικευμένοι σε θέματα περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων μπορούν να τα εντοπίσουν συνήθως.

Καταλήγοντας, πιστεύω ότι αν ο κόσμος πραγματικά ΔΕΝ επιθυμεί ένα ιδιωτικό έργο ΜΠΟΡΕΙ να το αποτρέψει, έστω και αν χρειαστεί να βγει στον δρόμο! Συνήθως όμως δεν χρειάζεται να καταφύγει σε ακραία μέτρα διότι όπως εκτενώς προσπάθησα να αποδείξω, τα περισσότερα «πράσινα» (και όχι μόνο) έργα, είναι ΓΕΜΑΤΑ παρανομίες και παρατυπίες! Αρκεί οι ενδιαφερόμενοι να τις εντοπίσουν και να τις καταγγείλουν σε ΟΛΑ τα επίπεδα! Σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη ΗΔΗ λαμβάνονται αποφάσεις που αναγκάζουν τους παρανομούντες ακόμα και να ΑΠΟΞΗΛΩΣΟΥΝ τις παράνομες κατασκευές και να αποκαταστήσουν το τοπίο (δυστυχώς ποτέ δεν θα είναι όπως πριν όμως). Δυστυχώς οι βλάβες στην φύση από τέτοιου είδους έργα είναι συνήθως ελάχιστα ή καθόλου αναστρέψιμες.

Κάτω τα χέρια από τα ελάχιστα βουνά, δάση, ποτάμια, λίμνες και ακτές που έχουν απομείνει. Σεβασμός στα ελάχιστα φυσικά τοπία και μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς που δεν έχουμε καταστρέψει. Να μπει επιτέλους ένα όριο στην ασυδοσία των «πράσινων» και άλλων επιχειρηματιών! Μπορούμε να κάνουμε ΠΟΛΛΑ για το περιβάλλον, ο καθένας από εμάς ατομικά και συλλογικά, ΔΕΝ θα κάνουν όμως τίποτα για αυτό οι «πράσινοι» βιομήχανοι και εργολάβοι!

1. Iστορική Μνήμη
1.1. Νομοθεσία αντιπαροχής.
1.2. Νομοθεσία ξενοδοχειακών μονάδων.
1.3. Νομοθεσία βιομηχανικών μονάδων.
Ευγενής στόχος των παραπάνω η ανθρώπινη στέγαση, η ανάπτυξη του τουρισμού, η ανάπτυξη βιομηχανίας.
Η σχετική κατά περίπτωση νομοθεσία με κίνητρα, επιδοτήσεις και παρεκκλίσεις, κατάφερε λόγω κακής εφαρμογής των διατάξεων από επιχειρηματίες, φορείς, υπηρεσίες (Νομαρχίες, &ήμοι, ΕΟΤ, Υπ. Βιομηχανίας, ΕΠΑ, ΣΧΟΠ, &ασαρχεία,
κλπ.) να καταστρέψει τις πόλεις, τις παραλίες, τις περιαστικές περιοχές, ποτάμια, λίμνες, κλπ.

2. Σήμερα με το υπό διαβούλευση σχέδιο «Επιτάχυνση ανάπτυξη Α.Π.Ε….. κλπ. με ευγενή στόχο την μείωση της ρύπανσης και με τα ίδια κίνητρα επιδοτήσεων,πλούσια τιμή αγοράς (πρόσφατα πάλι αυξήθηκε κατά 10%) και σαρωτικών
παρεκκλίσεων, οδηγούμαστε στη νέα εφαρμογή του αναφερόμενου στην αρχή απόσπασμα του χορού του Ζαλόγγου.
Και αναλυτικότερα στο υπό διαβούλευση κείμενο :
Σε τροποποιήσεις των Ν.1650/86 (ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ) και 2742/99 (χωροταξικός σχεδιασμός) με το άρθρο 8 αλλά και σε τροποποιήσεις του Ν.1650/86 και 3464/08 με το άρθρο 9 προτείνονται τα εξής :

2.1. Άρθρο 8.1 «προωθούνται κατά προτεραιότητα σε σχέσεις με τις τοπικές επιπτώσεις……». Δηλαδή όλα τα άλλα δεν έχουν σημασία;

Άρθρο 8.2 «εφόσον λαμβάνεται μέριμνα για την διατήρηση του προστατευτέου αντικειμένου της περιοχής μέσω της λήψης αντισταθμιστικών μέτρων». Δηλαδή τι θα αντισταθμίσει την γειτνίαση με φυσικό ή πολιτιστικό ή ακόμα και οικιστικό
αγαθό; Το μυστικό είναι στις επόμενες σειρές ….. «σταθμίζεται με επιστημονική επαρκή κριτήρια το επιδιωκόμενο όφελος σε σχέση με την πιθανή απώλεια προστατευτέου αντικειμένου». Η στάθμιση θα γίνει προφανώς από εκθέσεις «ειδικών» και θα κριθεί και εγκριθεί από υπερφορτωμένες και υποστελεχωμένες Υπηρεσίες. Φοβάμαι τότε ότι θα αισθάνεται πολύ καλά το επιδιωκόμενο όφελος (και οι ωφελούμενοι επενδυτές και Υπηρεσίες) και πολύ άσχημα το δύσμοιρο «προστατευτέο αντικείμενο».
Το υπόλοιπο κείμενο της παραγράφου είναι για μένα δυσνόητο. Δεν καταλαβαίνω ποιος θα δώσει εντολή για σύνταξη οικεία «ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης» που θα τεκμηριώσει την «μη αντιστρέψιμη επίπτωση».
Δηλαδή ο ενδιαφερόμενος για «αυτοπαραγωγή» θα ασχοληθεί με κάποια περιοχή για να αποδείξει ότι εκεί απαγορεύεται;

2.2. Άρθρο 9.1 «κατευθύνσεις για ισόρροπη και αειφόρο διάρθρωση του περιφερειακού οικιστικού δικτύου καθώς και τις βασικές προτεραιότητες ….. κλπ., με προτεραιότητα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Δεν αφήνει καμία αμφιβολία. Οι προτεραιότητες της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της περιφέρειας είναι δευτερεύουσας σημασίας απέναντι στην προτεραιότητα των Α.Π.Ε.

Άρθρο 9.2 «Για την έγκριση εγκατάστασης σταθμών Α.Π.Ε. λαμβάνονται υπόψη μόνο υφιστάμενα θεσμοθετημένα σχέδια ή εγκεκριμένες μελέτες που εναρμονίζονται με το ειδικό πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού Α.Π.Ε….. κλπ…».
Σύμφωνα λοιπόν με το μυθολογικό πρόγονο μας ληστή Προκρούστη ότι δεν «εναρμονίζεται» με την κλίνη των Α.Π.Ε. (χέρια, πόδια, κεφάλι) κόβεται και απορρίπτεται.

Άρθρο 9.2α. Οι περιοχές απόλυτης προστασίας γλιτώνουν αν «στην οικεία ειδική περιβαλλοντική μελέτη έχει τεκμηριωθεί ανά τεχνολογία και μέγεθος σταθμών
Α.Π.Ε. ή μη αντιστρεπτή επίπτωση του στο προστατευτέο αντικείμενο» Ερώτηση : Ποιος θα συντάξει την ειδική περιβαλλοντική μελέτη; Ο επενδυτής για να αποδείξει ότι προκαλεί αντιστρεπτές επιπτώσεις; Ή οι υπηρεσίες για να του αποδείξουν ότι προκαλεί μη αντιστρεπτές;Ποιο είναι μη αντιστρεπτό αντικείμενο;Είναι δρόμος πλάτους (ελαχ.) 4μ.;
Η δημιουργία πλατείας 50μ. Χ 50μ. σε μια κορυφή νησιού;
Η θεμελίωση (εκσκαφή, beton) με όγκο τουλάχιστον 600 κυβικά μέτρα για Α/Γ 1MW και συνολικό ύψος 75μ. περίπου;
Οι εναέριες διελεύσεις καλωδίων και οι τοποθετήσεις στύλων ή πύργων στήριξης;

Άρθρο 9.3. Εδώ καταργείται κάθε θεσμοθετημένο πλαίσιο χωροταξικού σχεδιασμού, ρυθμιστικό σχέδιο, γενικό πολεοδομικό σχέδιο ή άλλο σχέδιο χρήσης γης αν δεν ικανοποιεί τις Α.Π.Ε. και μέχρι να εναρμονιστεί με αυτές.
Μέχρι τότε ότι περιοριστικό υπάρχει μέχρι σήμερα καταργείται και η χωροθέτηση γίνεται με εφαρμογή των κατευθύνσεων του παρόντος. Εδώ από την «Προκρούστειο κλίνη» δεν μένει ούτε το «σώμα». Θέλουμε καθαρή την κλίνη να βάζουμε Α.Π.Ε. όπου μας βολεύει.

Άρθρο 9.4α. Οι προτεινόμενες καταργήσεις ακολουθούν την ίδια λογική.Αναλυτικότερα :
Το εδαφ. ια΄ ενίσχυε τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Καταργείται.
Το εδαφ. η΄ απέκλειε εγκατάσταση σε περιοχές ή ζώνες ειδικών χρήσεων.
Καταργείται.
Τα εδαφ. 2ε και σ2 απέκλειαν εγκαταστάσεις σε δάση και γεωργική γη υψηλής παραγωγικότητας αλλά και σε ειδικό καθεστώς χρήσεων. Καταργούνται.
Η παρ. 3 προστάτευε από οπτική όχληση πολυσύχναστους χώρους.
Καταργείται.
Η περιπτ. Παραγρ. 2α άρθρο 21 απαγόρευε στα Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.ΟΟΑ.Π να εισάγουν περιοριστικές ρυθμίσεις για Α.Π.Ε. Άφηνε όμως την δυνατότητα αυτή στον Γ.Γ. ΥΠΕΧ8&Ε μετά από αρμόδια τεκμηριωμένη πρόταση.

Άρθρο 9.4γ. Επιτρέπει την εγκατάσταση Α.Π.Ε. στην Αττική, ακόμη και κατά παρέκκλιση των διατάξεων χωροταξικού σχεδιασμού όπως επίσης των διατάξεων εκτός σχεδίου.

3. Ο προτεινόμενος «ΥΠΕΡΝΟΜΟΣ» διακατέχεται από την λογική της πανάκειας των Α.Π.Ε. Το πνεύμα και η πολιτική που εκφράζει είναι «γαια πυρί μιχθείτω» προκειμένου να προωθηθούν οι Α.Π.Ε. Είναι πρωτοφανές το αντικείμενο των Α.Π.Ε. να υπερτερεί κάθε θεσμοθετημένης ή μη προστασίας άλλων αντικειμένων και με την κατάργηση της σχετικής νομοθεσίας, να αναθέτει την προστασία σε υπηρεσίες και φορείς που μάλιστα μπορούν να αντισταθμίσουν την καταστροφή κατά την κρίση τους. Η ιστορική μνήμη είναι πικρή. Αυτόεκφράζεται αποφασιστικά στα άρθρα 8 και 9 χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και σε άλλα δεν φαίνεται η παραπάνω πολιτική. Η εφαρμογή των προθέσεων του κειμένου και τα ισχυρά οικονομικά δεδομένα θα ανοίξει την όρεξη «επιχειρηματιών» (ήδη έχω στα χέρια μου διαφήμιση
εργολάβου πολυκατοικιών που διαφημίζει πολυκατοικίες και προώθησηεπενδύσεων σε Α.Π.Ε).

Υπάρχει χρόνος να προηγηθεί ο λεπτομερής καθορισμός περιοχών εφαρμογής Α.Π.Ε., ώστε αντικειμενικά να εξασφαλισθεί η ελάχιστη «ανήκεστος βλάβη» του περιβάλλοντος. Υπάρχουν κατάλληλες περιοχές. Υπάρχουν έρημα νησιά (π.χ. Μακρόνησος, Σερφοπούλα) που αν και δεν είμαι ειδικός νομίζω ότι μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες του στόχου για χρήση των γύρω οικισμών. Δεν είναι δυνατόν να αφήνονται απροστάτευτοι παραδοσιακοί οικισμοί,
νησιά με κορυφογραμμή κάτω των 400μ., τα δάση και γενικά το τοπίο και το πολιτιστικό περιβάλλον που είναι ο σημαντικότερος «πόρος» της χώρας έναντι της προβαλλόμενης «προτεραιότητας» των Α.Π.Ε.

4. Σχετικά με τα παραπάνω, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά αναφέρω :
4.1. Ελληνική εταιρεία προστασίας περιβάλλοντος και πολιτιστικής κληρονομιάς, στο κείμενο της «πρόγραμμα για την Αειφόρο Ανάπτυξη στο Αιγαίο» εκφράζει τις θέσεις της.
Τα κριτήρια και οι αρχές που θέτει είναι γενικής αποδοχής και επεκτείνονται ανάλογα σε κάθε περίπτωση χωροθέτησης Α.Π.Ε.
4.2. Το Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητας εκφράζει ήδη από το 2007 τις ανησυχίες του για την λογική βιωσιμότητας που αγνοεί τα πάντα για την παραγωγή αιολικής ενέργειας.
4.3. Το Δίκτυο Αιγαίου ανησυχεί γιατί το Νέο Σ.Ν. τοποθετεί τις Α.Π.Ε. ως ύψιστη ανάγκη Εθνικής Προτεραιότητας και καταρρίπτει την ισχύ των υπαρχόντων νόμων για προστασία των Εθνικών πάρκων, περιοχών Νatura, των δασών, του τοπίου των αρχαιολογικών χώρων, ακόμη και των κοινωνικών δικαιωμάτων, κλπ.

«Δεν υπάρχει άποψη, όσο εξωφρενική και να είναι, που οι άνθρωποι να μην είναι έτοιμοι να ενστερνιστούν, αρκεί να πεισθούν ότι είναι κοινώς αποδεκτή» (Σοπενάουερ)
Το ότι οι ανεμογεννήτριες (α/γ) παράγουν, όταν φυσάει, καθαρή ενέργεια είναι μια αλήθεια, όμως «Μια αλήθεια που λέγεται με κακή πρόθεση είναι χειρότερη από όλα τα ψέματα που μπορεί να επινοήσει κανείς» (Ουίλιαμ Μπλεϊκ).

Κακή πρόθεση αποδίδουμε σε όσους διατυμπανίζουν την παραπάνω αλήθεια ενώ σκοπίμως αποσιωπούν ότι οι α/γ:

• Υπάγονται στην αναποτελεσματικότητα της αιολικής ενέργειας, που από τη φύση της είναι απρόβλεπτη και αυξομειούμενη χωρίς να αποθηκεύεται.
• Δεν μπορεί να μας απαλλάξουν από τις ρυπογόνες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά (Laughton &P. Spare 2001).
• Προκαλούν ανισορροπία στο σύστημα διανομής απαιτώντας πολυδάπανα συμπληρωματικά δίκτυα και αυτοματισμούς που τα πληρώνει ο φορολογούμενος (Εκθεση ΕοΝ Γερμανίας).
• Όσο αυξάνει η συμμετοχή τους απαιτούν την κατασκευή πρόσθετων συμβατικών σταθμών για εφεδρεία, των οποίων η παράλληλη υπολειτουργία κοστίζει οικονομικά και περιβαλλοντικά (The Guardian 4-06-2008), ακόμη:
• Το όφελος τους πολλές φορές υπολογίζεται βάσει της εγκατεστημένης ισχύος και όχι της παραγόμενης που είναι το 30% της πρώτης (J.Etherington The Wind Farm Scam).
• Το πολυδιαφημιζόμενο θετικό τους ισοζύγιο διοξειδίου συνυπολογίζοντας τα παραπάνω και τις τοπικές επιβαρύνσεις παύει να είναι τόσο ελκυστικό
• Οι τεράστιες επιδοτήσεις που απολαμβάνουν θα είχαν ασύγκριτα θεαματικότερα αποτελέσματα επενδυόμενες σε άλλους τομείς
• Προσφέρουν θέσεις εργασίας ουσιαστικά εκεί που παράγονται οι μηχανές, με ελάχιστες στους τόπους εγκατάστασης σε αναλογία τριάντα προς μία (EWEA)
• Το μοντέλο κεντρικής διαχείρισης, όπου πέφτει και λίγη πράσινη ενέργεια, ουσιαστικά ενθαρρύνει την κατανάλωση με αποκοιμισμένη συνείδηση. Τελικά επιδότηση στην παραγωγή ισοδυναμεί με επιδότηση στην κατανάλωση.

Η όποια λοιπόν συνεισφορά τους είναι αμελητέα και πανάκριβη, δυσανάλογα μικρό λοιπόν το όφελος για το κλίμα, ενώ σε τοπικό επίπεδο, η εγκατάσταση τους στις περισσότερες προτεινόμενες περιοχές, πόσω μάλλον με τις προτεινόμενες «διευκολύνσεις», μεταξύ άλλων:

• Απειλεί με πρωτοφανή τρόπο την βιοποικιλότητα αλώνοντας και κατακερματίζοντας τα τελευταία οχυρά χλωρίδας και πανίδας
• Αλλοιώνει ανεπανόρθωτα το ανάγλυφο παραβιάζοντας την κλίμακα του τοπίου, του σημαντικότερου εθνικού μας πόρου, με χωματουργικά, δρόμους, δίκτυα ρεύματος, μηχανές ύψους 150 μ κλπ
• Μειώνει την αξία γης και ακινήτων γύρω από τα πάρκα.
• Έρχεται σε αντιπαράθεση με τον τουρισμό και ιδιαίτερα τις εναλλακτικές μορφές
• Δημιουργεί παρεμβολές στα Radar (RAF 2005 AWC open reports), ένα ζήτημα που λίγο έχει συζητηθεί αλλά είναι σημαντικό μια και μιλάμε και για το ανατολικό Αιγαίο. Το εθνικό διακύβευμα, αντιθέτως, μεγάλο.

Ετσι λοιπόν:

Όταν χρόνια όποιος κριτικός αντίλογος λοιδορείται.
Όταν οι έχοντες άποψη περιθωριοποιούνται ως γραφικοί, αδαείς, τοπικιστές, δεισιδαίμονες, γιαλαντζή οικολόγοι, οπισθοδρομικοί και άλλα παρόμοια.
Όταν εδώ και χρόνια ποικίλοι επιχειρηματίες και επενδυτές αλωνίζουν την επαρχία τάζοντας δωράκια σε ιδιοκτήτες κορυφογραμμών και τοπικούς παράγοντες.
Όταν οι επενδυτές διαμορφώνουν την κοινή γνώμη και τις πολιτικές.
Όταν το κατ’ευφημισμό χωροταξικό διαμορφώνεται ώστε να βολέψει τη στρεβλή διαμορφωθείσα από τους επιχειρηματίες κατάσταση.
Όταν η χωροταξία, ύψιστη υποχρέωση του κράτους και προϋπόθεση για κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα απουσιάζει εντελώς.
‘Όταν σε συνέχεια των παραπάνω προτείνεται ένα νομοθέτημα που με σκοπό να επισπεύσει, καταργεί την όποια ισχύουσα νομοθεσία προστασίας του περιβάλλοντος και επιτρέπει εγκαταστάσεις σχεδόν παντού.
Όταν αντί για συνολική πολιτική ανανεώσιμων στην ουσία προωθούνται μόνο βιομηχανικά αιολικά πάρκα που μόνο πάρκα δεν είναι.
Όταν αυτή η μονόπλευρη πρεμούρα δεν συνοδεύεται από άλλες απείρως οικονομικότερες και αποδοτικότερες πολιτικές εξοικονόμησης και περιορισμού εκπομπών διοξειδίου με αποτέλεσμα την εξανέμιση του περιορισμένου οφέλους.
Όταν με την επίκληση του εθνικού συμφέροντος προκύπτουν προνομιακές καταστάσεις που παραπέμπουν στον προπολεμικό Μεταλλευτικό Κώδικα.
Όταν οι αιτήσεις που έχουν κατατεθεί στη ρυθμιστική αρχή ενέργειας είναι για 50000MW ή 25 φορές περισσότερες από το πραγματοποιήσιμο.
‘Όταν οι τεράστιες επιδοτήσεις θα απέδιδαν ασύγκριτα μεγαλύτερα οφέλη επενδυόμενες σε άλλες πολιτικές μείωσης εκπομπών και βελτίωσης καταναλωτικών πρακτικών.
Τότε μάλλον το κάτι σάπιο δεν βρίσκεται στη Δανιμαρκία που θέλει να πουλήσει α/γ αλλά πιο κοντά μας.

Τα αιολικά πάρκα μοιάζουν με ένα αμφιβόλου αποτελεσματικότητας και πανάκριβο φάρμακο για την κλιματική αλλαγή. Αν παραδεχθούμε ότι το πρόβλημα είναι η εμμονή μας σε τεχνολογικές λύσεις που στοχεύουν στην πλευρά της παραγωγής και η μη διαχείριση της ζήτησης τότε αντιλαμβανόμαστε ότι: «Δεν μπορεί κανείς να λύσει ένα πρόβλημα χρησιμοποιώντας τα μέσα που το δημιούργησαν» (Α.Αϊνστάιν)

Επιτρέψτε μας μια μεταφορά: ας πάψουμε να κάνουμε απεγνωσμένες μεταγγίσεις πριν ράψουμε τα τραύματα, ολοκληρώσουμε τη διάγνωση και σταθεροποιήσουμε την κατάσταση του ασθενούς. Αν η χώρα μας θέλει να πρωτοπορήσει στα πεδία της περιβαλλοντικής διαχείρισης και αποδοτικότητας, οφείλει πρώτα να πράξει τα στοιχειώδη βήματα εξοικονόμησης και να μελετήσει με τη δέουσα προσοχή αλλά και με την αρμόζουσα κριτική διάθεση την ευρωπαϊκή αλλά και τη διεθνή πραγματικότητα που την περιστοιχίζει. Δεν πρόκειται να μειώσουμε το οικολογικό μας αποτύπωμα αγοράζοντας συνεχώς νέα, έστω και καθαρότερα, εισαγόμενα προϊόντα και κοιμίζοντας τις συνειδήσεις μας αλλά μειώνοντας δραστικά την κατανάλωση.

Δυστυχώς τα παραπάνω επιβεβαιώνουν τις ανησυχίες πολλών ότι το ΥΠΕΚΑ είναι από κατασκευής ερμαφρόδιτο όπως ο προκάτοχός του. Οι αρμοδιότητες του και πάλι δεν επιτρέπουν την ξεκάθαρη προστασία του περιβάλλοντος. Ακόμη πάντως και εάν είναι όλα καλοπροαίρετα, δεν χωρούν δύο καρπούζια κάτω από την ίδια μασχάλη, και όταν γλιστρήσουν θα καταστεί προφανές ότι μόνο απ’ έξω είναι πράσινα.

Ας αφήσουμε τους προθάλαμους (lobbies) μπαίνοντας στην ουσία του ζητήματος όσο μας επιτρέπει η επί επτά τουλάχιστον χρόνια διερεύνησή μας μέσα στο ομιχλώδες, από άποψη πληροφόρησης και όχι μόνο, πεδίο της ενέργειας.
Όλα τα σχετικά με τις Α.Π.Ε. νομοθετήματα (συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου νομοσχεδίου: Επιτάχυνση της ανάπτυξης των Α.Π.Ε. για την αντιμετώ-πιση της κλιματικής αλλαγής) στην ουσία ασχολούνται μόνο με βιομηχανικά αιολικά «πάρκα» (που μόνο πάρκα δεν είναι), και βασίζονται σε μια ήδη διαμορφωμένη από τις εταιρείες κατάσταση. Χωροταξική προσέγγιση δεν έγινε ποτέ. Το υπό διαβούλευση, μέχρι 15-1-2010, προαναφερθέν νομοσχέδιο θα έχει καταστροφικά οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά αποτελέσματα. Έχει δημιουργηθεί μια στρεβλή πραγματικότητα, επίσπευση λοιπόν σε στραβό δρόμο μόνο δυσμενή αποτελέσματα μπορεί να φέρει.

Προφανή μέτρα-προϋποθέσεις στα οποία δεν δόθηκε προτεραιότητα.

Αν το ζητούμενο είναι η μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, γιατί:

1. Απουσία δασολογίου και κτηματολογίου καταστρέφουμε τα δάση;
2. Ελλείψει ικανοποιητικής ανακύκλωσης και διαχείρισης απορριμμάτων, αφήνουμε τόνους διοξειδίου, διοξινών και μεθανίου να διαρρέουν στην ατμόσφαιρα;
3. Καθυστερούμε την εφαρμογή της οδηγίας για τα κτίρια περίπου δέκα χρόνια και με το ξεκίνημα περικόπτουμε την αποτελεσματικότητά της, π.χ εξαιρώντας τις δεύτερες κατοικίες και τα ενοικιαζόμενα;
4. Στον τομέα των μεταφορών το Ι.Χ. παραμένει ο αδιαφιλονίκητος κυρίαρχος, τώρα και με πράσινο (υβριδικό) άλλοθι;
5. Δεν εφαρμόζουμε πρωτοβουλίες για τον ορθολογισμό της ενεργειακής ζήτησης που έχουν πολύ υψηλότερους δείκτες οφέλους -κόστους από εκείνες της παραγωγής (π.χ. μια σοβαρή καμπάνια ενημέρωσης καταναλωτών έχει όφελος 50:1 (Έκθεση Συμβουλίου Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής, 2009), ενώ επενδύσεις παραγωγής όπως αιολικά πάρκα ούτε 1:1.
6. Σε τραγική επιβεβαίωση του παραπάνω η ελληνική στρατηγική βελτίωσης ενεργειακής αποδοτικότητας απέδωσε σωρευτικά την περίοδο 1975-2005 αρνητική εξοικονόμηση ενέργειας (-5%!!!), όταν οι αντίστοιχες στρατηγικές των 11 πιο προηγμένων χωρών (που συμπεριλαμβάνουν και 8 εταίρους μας της Ευρώπης) απέδωσαν σωρευτική εξοικονόμηση της τάξεως του 56% (Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας);

Η αποκατάσταση της αλήθειας για την αποτελεσματικότητα των μεγάλων αιολικών.

Γιατί λοιπόν όταν μια σωστή και σχετικά ανέξοδη πολιτική σε οποιοδήποτε από τα παραπάνω, που ενδεικτικά αναφέρουμε, θα είχε πολλαπλάσια οφέλη τόσο όσο αφορά τις εκπομπές αλλά επίσης όσο αφορά την συμπεριφορά, προωθούνται μονόπλευρα και με απαράδεκτα συνοπτικές μεθοδεύσεις βιομηχανικές εγκαταστάσεις αιολικών «πάρκων» τα οποία υπό το φως της διεθνούς εμπειρίας :

• Υπάγονται στην αναποτελεσματικότητα της αιολικής ενέργειας, που από τη φύση της είναι απρόβλεπτη και αυξομειούμενη χωρίς να αποθηκεύεται.
• Δεν μπορεί να μας απαλλάξουν από τις ρυπογόνες ηλεκτροπαραγωγικές μονάδες αλλά λειτουργούν συμπληρωματικά (Laughton,m &P. Spare 2001)
• Προκαλούν ανισορροπία στο σύστημα διανομής απαιτώντας πολυδάπανα συμπληρωματικά δίκτυα και αυτοματισμούς που τα πληρώνει ο φορολογούμενος. (Έκθεση ΕοΝ 2005 Γερμανίας)
• Όσο αυξάνει η συμμετοχή τους απαιτούν την κατασκευή πρόσθετων συμβατικών σταθμών για εφεδρεία, των οποίων η παράλληλη υπολειτουργία κοστίζει οικονομικά και περιβαλλοντικά (The Guardian 4-06-2008), ακόμη:
• Το όφελος τους πολλές φορές υπολογίζεται βάσει της εγκατεστημένης ισχύος και όχι της παραγόμενης που είναι το 30% της πρώτης (J.Etherington The Wind Farm Scam).
• Το πολυδιαφημιζόμενο θετικό τους ισοζύγιο διοξειδίου συνυπολογίζοντας τα παραπάνω και τις τοπικές επιβαρύνσεις παύει να είναι τόσο ελκυστικό
• Οι τεράστιες επιδοτήσεις που απολαμβάνουν θα είχαν ασύγκριτα θεαματικότερα αποτελέσματα επενδυόμενες σε άλλους τομείς (όπως οι προτάσεις της προηγούμενης ενότητας)
• Προσφέρουν θέσεις εργασίας ουσιαστικά εκεί που παράγονται οι μηχανές, με ελάχιστες στους τόπους εγκατάστασης σε αναλογία τριάντα προς μία (EWEA)
• Το μοντέλο κεντρικής διαχείρισης, όπου πέφτει και λίγη πράσινη ενέργεια, ουσιαστικά ενθαρρύνει την κατανάλωση με αποκοιμισμένη συνείδηση. Τελικά επιδότηση στην παραγωγή ισοδυναμεί με επιδότηση στην κατανάλωση.

Η όποια λοιπόν συνεισφορά τους είναι αμελητέα και πανάκριβη.

Το εθνικό διακύβευμα

Η εγκατάσταση τους στις περισσότερες προτεινόμενες περιοχές, πόσω μάλλον με τις προτεινόμενες «διευκολύνσεις», μεταξύ άλλων:

• Απειλεί με πρωτοφανή τρόπο την βιοποικιλότητα αλώνοντας και κατακερματίζοντας τα τελευταία οχυρά χλωρίδας και πανίδας
• Αλλοιώνει ανεπανόρθωτα το ανάγλυφο παραβιάζοντας την κλίμακα του τοπίου, του σημαντικότερου εθνικού μας πόρου, με χωματουργικά, δρόμους, δίκτυα ρεύματος, μηχανές ύψους 150 μ κλπ
• Μειώνει την αξία γης και ακινήτων γύρω από τα πάρκα.
• Έρχεται σε αντιπαράθεση με τον τουρισμό και ιδιαίτερα τις εναλλακτικές μορφές
• Δημιουργεί παρεμβολές στα Radar (RAF 2005 AWC open reports), ένα ζήτημα που λίγο έχει συζητηθεί αλλά είναι σημαντικό μια και μιλάμε και για το ανατολικό Αιγαίο.

Συμπερασματικά

Από την παραπάνω αδρή σκιαγράφηση προκύπτει σαφώς ότι η μονόπλευρη επιλογή της προώθησης αυτής της μαζικής μορφής ηλεκτροπαραγωγής, ιδιαίτερα δεδομένης της σπατάλης, είναι αναποτελεσματική, αντιοικονομική, καταστροφική και υπό το πρίσμα του «εθνικού συμφέροντος» σκανδαλώδης. Σίγουρα δεν αποτελεί εθνικό συμφέρον να επιδοτείς στην ουσία ξένες εταιρείες ανεμογεννητριών και καλωδίων, εκτός αν αναφερόμαστε στο εθνικό συμφέρον άλλων χωρών. Το μόνο ντόπιο συμφέρον που πράγματι ενισχύεται είναι τα χωματουργικά και τα τσιμέντα. Άλλωστε όπως και να το αντιλαμβάνεται κανείς πως μπορεί να εξαρτάς μια «εθνική προτεραιότητα» από μια μορφή τεχνολογίας σε μια εποχή ιλιγγιωδών τεχνολογικών εξελίξεων;

Ακόμη, πρώτα εξοικονομεί κανείς και μετά προσθέτει, αλλιώς καθώς η συνεισφορά της αιολικής ενέργειας στο ενεργειακό ισοζύγιο περιορίζεται ποσοστιαία, για τεχνικούς λόγους ευστάθειας, στο 20% (αλήθεια αυτό το 40% στο νομοσχέδιο πως είναι δυνατόν να επιτευχθεί;), πολύ σύντομα καθώς με την αύξηση κατανάλωσης αυξάνεται και η σπατάλη, μηδενίζεται το όποιο όφελος. Είναι σαν να έχουμε έναν παχύσαρκο βουλιμικό και να του προτείνουμε χωρίς να κάνει δίαιτα να τρώει και ένα άπαχο γιαουρτάκι μετά το κοκορέτσι, για υγιεινή διατροφή.

Με άλλοθι την πράσινη ανάπτυξη καταργείται ουσιαστικά στο σύνολό της, η ήδη ανεπαρκής νομοθεσία προστασίας του περιβάλλοντος χαρακτηριζόμενη ως γραφειοκρατική αγκύλωση, ενώ το ζητούμενο είναι να καταστεί ουσιαστική, να συμπληρωθεί και κυρίως να εφαρμοστεί. Το γεγονός ότι η υπό διαβούλευση ρύθμιση είναι αντισυνταγματική, θυμίζοντας τις ανάλογες των έργων της Ολυμπιάδας ή τον προπολεμικό Μεταλλευτικό Κώδικα, θα πρέπει να μας προβληματίσει ακόμη περισσότερο.

Δεν χρειάζεται και πολύ διορατικότητα για να προβλέψει κανείς ότι στη σκανδαλοκρατούμενη χώρα μας, έτσι όπως πάμε, το επόμενο μεγάλο πεδίο μάχης θα είναι γύρω από την πράσινη ενέργεια. Μια τέτοια εξέλιξη θα είναι θλιβερή για μερικούς ακόμη, πέραν των προφανών, λόγους: γιατί θα έχει απαξιώσει στα μάτια της ελληνικής κοινωνίας κάτι που δυνητικά ήταν σύμβολο ελπίδας, γιατί θα έχει σε μεγάλο βαθμό πλήξει το οικολογικό κίνημα που θα προσπαθεί να διακρίνει την αυταπάτη από την υστεροβουλία και το κυριότερο θα έχει υποβαθμίσει ανεπανόρθωτα την πρώτη ύλη για όνειρα και πολιτισμό που είναι η παρθένα φύση.

Έντονα αμφισβητείται πλέον η κατασκευή και η λειτουργία ανεμογεννητριών, ως εναλλακτική λύση παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Τα συμπεράσματα που έχουν προκύψει από τη χρονική στιγμή που άρχισαν να λειτουργούν οι πρώτες ανεμογεννήτριες είναι απογοητευτικά και ταυτόχρονα αποκαλυπτικά :

«Η ΠΑΡΑΓΟΜΕΝΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΑΝΕΜΟΓΕΝΝΗΤΡΙΩΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΙΣΤΕΥΤΑ ΑΣΗΜΑΝΤΗ ΕΝΩ Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΩΤΟΦΑΝΗΣ ΚΑΙ ΑΝΕΠΑΝΟΡΘΩΤΗ!»

Από τα γεγονότα που σχετίζονται με την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών προκύπτει ότι μια ανεξέλεγκτη καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος βρίσκεται σε εξέλιξη, με μοναδικό κίνητρο το οικονομικό όφελος επιχειρηματιών, που εκμεταλλευόμενοι τις μεγάλες επιδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης επωφελούνται της ευνοϊκής γι΄ αυτούς νομοθεσίας. Μερικές από τις επιπτώσεις είναι :

• Η χλωρίδα, η πανίδα, οι ανεξερεύνητες αρχαιολογικές θέσεις, τα παραδοσιακά μονοπάτια, θα χαθούν κάτω από το βάρος των βίαιων επεμβάσεων.
• Οι εκατοντάδες ανεμογεννήτριες, οι υποσταθμοί, οι γραμμές μεταφοράς θα εξαφανίσουν το κάλλος των φυσικών τοπίων που θα μετατραπούν σε βιομηχανικές ζώνες παραγωγής αιολικής ενέργειας. Επίσης θα φέρουν καίριο πλήγμα στον τουρισμό ( στη Δανία ο τουρισμός έπεσε 40% ), την κτηνοτροφία και σε όλους αυτούς που εργάζονται και ζουν από το δάσος.
• Το μεγαλύτερο αιολικό «πάρκο» στην Ευρώπη έχει τρεις μόνιμους υπαλλήλους. Επομένως το πρόσχημα για την καταπολέμηση της ανεργίας είναι ψευδές.
• Καταστρέφεται το δάσος από διαμορφώσεις και διανοίξεις δρόμων.
• Οι εγκαταστάσεις εξυπηρετούν τα ευκαιριακά συμφέροντα των επιχειρηματιών της αιολικής ενέργειας που σπεύδουν να αξιοποιήσουν τα Ευρωπαϊκά κονδύλια ως νέοι αποικιοκράτες.
• Αυτοί που επιζητούν την ηρεμία της φύσης και της υπαίθρου, παύουν να επισκέπτονται περιοχές με ανεμογεννήτριες εξαιτίας της οπτικής και ηχητικής ρύπανσης. Αυτό το διαπιστώνει όποιος προσπαθήσει να ζήσει έστω και μια μέρα σε περιοχή δίπλα σε ανεμογεννήτριες,
• Ο ήχος μια ανεμογεννήτριας είναι ένας θόρυβος διαπεραστικός, χαμηλής συχνότητας γδούπος, κάθε φορά που η έλικα περνά από τον πύργος της. Θυμίζει την αντήχηση του ελικοπτέρου από μακριά.
• Οπτικά μια ανεμογεννήτρια διακρίνεται από απόσταση 40 χιλιομέτρων μιας και το ύψος της ξεκινά από 65 μέτρα και μπορεί να φτάσει έως και τα 105 μέτρα. Το συνολικό βάρος της κάθε ανεμογεννήτριας είναι ανάλογο με το μέγεθός της και ξεκινάει από 223 τόνους, 264 τόνους, 313 τόνους και φτάνει στους 383 τόνους. Κάθε ανεμογεννήτρια χρειάζεται 100 τ.μ. τσιμέντο και σε βάθος τουλάχιστον 3 μέτρων και για κάθε πυλώνα χρειάζεται να πέσουν 500 περίπου κυβικά μέτρα μπετόν.
• Αρκετές φορές έχει τύχει να σπάσουν έλικες, που ο καθένας τους ζυγίζει 1,5 τόνο και να εκσφενδονιστούν έως και 400 μέτρα μακριά.
• Επηρεάζουν ψυχολογικά τον άνθρωπο ακόμη και σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου.
• Ακόμα και αν τοποθετηθούν 25.000 ανεμογεννήτριες οι ρύποι σε διοξείδιο του άνθρακα και διοξείδιο του θείου θα παραμείνουν κατά 99,93%.
• Η τιμή του ρεύματος που παράγεται από την αιολική ενέργεια, και που φτάνει στο τελικό αποδέκτη, δηλαδή τον καταναλωτή, όχι μόνο δεν είναι μειωμένη, αλλά αυξάνεται από 130% έως 400%, σε σχέση με τις τιμές της συμβατικής ενέργειας.
• Το ζωικό βασίλειο θα υποφέρει. Οι ανεμογεννήτριες μόνο στην περιοχή της Καλιφόρνιας σκοτώνουν κατά μέσο όρο 200-300 γεράκια, και 40-60 χρυσαετούς ετησίως, ενώ έχει εκτιμηθεί ότι 7.000 αποδημητικά πουλιά το χρόνο σκοτώνονται από αιολικούς στοβιλοκινητήρες στη νότια Καλιφόρνια.
• Το μανιφέστο 100 Γερμανών καθηγητών και διανοουμένων σχετικά με την αιολική ενέργεια αναφέρει : η ικανότητα παραγωγής ενέργειας από τον άνεμο είναι συγκριτικά χαμηλή. Οι ανεμογεννήτριες με επιφάνεια πτερυγίων ίσων με το μέγεθος ενός γηπέδου ποδοσφαίρου, παράγουν μόνο ένα πολύ μικρό ποσοστό της ενέργειας που παράγει ένας συμβατός σταθμός. Έτσι με περισσότερες από 5.000 ανεμογεννήτριες στη Γερμανία, παράγεται λιγότερο από το 1% του απαιτούμενου ηλεκτρισμού. Στη Μ. Βρετανία, θα χρειαζόντουσαν 14.400 ανεμογεννήτριες για να παραχθεί το 4,4% του ηλεκτρικού ρεύματος και 32.700 για να παράγουμε το 10%. Οι δείκτες μόλυνσης είναι παρόμοιοι για τον ίδιο λόγο. Η συνεισφορά της αιολικής ενέργειας προς αποφυγή του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι περίπου 1 έως 2 τοις χιλίοις ! Στατιστικά η αιολική ενέργεια είναι απολύτως ασήμαντη όσον αφορά την συνεισφορά της στη συλλογική παραγωγή ενέργειας και ως εκ τούτου στη μόλυνση του περιβάλλοντος και στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
• Ενώ η τεχνολογία αυτή ήταν γνωστή από πολλά χρόνια, εν τούτοις χρησιμοποιήθηκε τα τελευταία χρόνια που άρχισαν οι επιδοτήσεις των αιολικών πάρκων. Όπου σταμάτησαν οι επιδοτήσεις έπαυσαν να τις συντηρούν. Αυτό συνέβη στη Σουηδία, Ολλανδία, Γερμανία, Νορβηγία και Καλιφόρνια των ΗΠΑ.

Το όριο ζωής των ανεμογεννητριών δεν ξεπερνά τα 20-25 χρόνια. Αν συνεχιστεί η κατασκευή τους ( που στην ουσία είναι συνέχιση των επιδοτήσεων αφού εκεί αποβλέπουν οι « επενδύσεις » ), αυτό που θα κληροδοτηθεί στις επόμενες γενιές, θα είναι ένα απέραντο νεκροταφείο παλιοσιδηρικών και βουνά φορτωμένα με χιλιάδες τόνους μπετόν και χιλιάδες μέτρα υπόγειων και υπέργειων καλωδιώσεων.

Στη χώρα μας το πρόβλημα τείνει να πάρει δραματική τροπή, με εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε τοποθεσίες μοναδικής ομορφιάς αλλοιώνοντας το περιβάλλον. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περιοχή της νοτιοκεντρικής Εύβοιας, όπου ολόκληρα βουνά έχουν καταληφθεί από αιολικά πάρκα. Την ίδια στιγμή γίνονται ορατά και τα σημάδια της εγκατάλειψης σε όσα τμήματα έχει σταματήσει η επιδότηση.

Σε μια περιοχή εξαιρετικής φυσικής ομορφιάς, στην βορειοκεντρική Εύβοια, το Πήλι, οι κάτοικοι με την συνδρομή οργανώσεων και συλλόγων, ετοιμάζονται για κινητοποιήσεις προκειμένου να αποτρέψουν την επικείμενη εγκατάσταση ανεμογεννητριών στα βουνά τους. Ταυτόχρονα εκφράζουν την απορία τους, για διάφορες πυρκαγιές που έχουν ξεσπάσει κατά καιρούς στα δάση που βρίσκονται γύρω τους, αλλά και τους φόβους τους για πιθανές νέες που μπορεί να ξεσπάσουν. Και όλα αυτά τη στιγμή που οι εταιρείες αναζητούν εδάφη για να δημιουργήσουν τα αιολικά πάρκα. Αναπόφευκτα είναι τα ερωτηματικά που προκύπτουν…

Με αφορμή τη διαβούλευση το νέο Σχέδιο Νόμου Επιτάχυνση Ανάπτυξης των ΑΠΕ, έχω να παρατηρήσω τα εξής:

Α. Οι εγκαταστάσεις των νέων εισαγόμενων μηχανημάτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά – είναι σύγχρονες βιομηχανίες και πρέπει να χωροθετηθούν σε κατάλληλες βιομηχανικές ζώνες με αντίστοιχες υποδομές οδοποιϊας, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος.

Β. Οι νέες αυτές βιομηχανικές εγκαταστάσεις με δεδομένο τον τεράστιο όγκο των μηχανημάτων – ανεμογεννήτριες ύψους 130 μέτρων - πρέπει να χωροθετηθούν με σεβασμό στο ανάγλυφο και την αισθητική του τοπίου του Ελληνικού Χώρου σε περιοχές :

• που δεν καταστρέφουν με χωματουργικές εργασίες και πυλώνες μεταφοράς ρεύματος τις τελευταίες παρθένες περιοχές και καταφύγια άγριων ζώων και πουλιών της ελληνικής φύσης
• που δεν προσβάλουν αισθητικά και λειτουργικά τους παραδοσιακούς οικισμούς και τα ιστορικά μνημεία επιφέροντας ζημιά στην ανάπτυξη του τουρισμού της χώρας.
• που δεν δημιουργούν προβλήματα υγείας - ηχορύπανση ή ακτινοβολία- στους κατοίκους οικισμών που γειτονεύουν με αιολικές ή φωτοβολταικές εγκαταστάσεις.

Γ. Οι επιλογές των χώρων αυτών πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνεται από την διοίκηση δημιουργώντας ουσιαστικά εθνικά πάρκα υποδοχής εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας με τις κατάλληλες τεχνικές υποδομές και όχι περιστασιακά με εγκρίσεις επενδυτικών προτάσεων ιδιωτών επενδυτών. Η πρόταση αυτή δημιουργίας πάρκων υποδοχής επενδύσεων και όχι η ανεξέλεγκτή διασπορά των νέων αυτών βιομηχανιών θεωρούμε ότι είναι περιβαλλοντικά επιβεβλημένη

Δ. Με δεδομένο το γεγονός ότι από τις τεχνικές προδιαγραφές των ανεμονογεννητριών η διάρκεια της λειτουργικής ζωής τους είναι 20 έως 30 χρόνια και λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στην τεχνολογία που πιθανότατα τα επόμενα χρόνια θα έχουν αλλάξει τα τεχνοικονομικά δεδομένα παραγωγής ενέργειας θεωρούμε ότι στις συμβατικές υποχρεώσεις των επενδυτών θα πρέπει να είναι τα έργα αποκατάστασης του τοπίου μετά την απομάκρυνση- απόσυρση των ανεμογεννητριών.

Ε . Επειδή στις νέες αυτές βιομηχανίες παραγωγής ενέργειας παρέχεται δημόσια γη και επιδοτήσεις που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της επένδυσης θεωρούμε ότι προτεραιότητα στις επιχειρηματικές αυτές δραστηριότητες θα πρέπει να έχουν οι Οργανισμοί τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μετά τις παραπάνω επισημάνσεις προτείνουμε να συμπεριληφθούν οι παρακάτω τροποποιήσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για τις Α.Π.Ε :

1. Να εξαιρεθούν από τις περιοχές εγκατάστασης ΑΠΕ τα κηρυγμένα τοπία ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και θεσμοθετημένες περιοχές natura.
2. Να καθορισθούν ελάχιστες αποστάσεις εγκαταστάσεων ΑΠΕ από κηρυγμένους παραδοσιακούς οικισμούς και ιστορικά μνημεία. (πχ 3.000μ)
3. Να καθορισθεί ως προυπόθεση συμμετοχής στα προγράμματα επιδοτήσεων η δέσμευση για αποκατάσταση του τοπίου μετά το πέρας λειτουργείας των εγκαταστάσεων.
4. Να υπάρξει μελέτη ότι ο θόρυβος από ανεμογεννήτριες δεν θα επηρεάζει την λειτουργία τουριστικών εγκαταστάσεων και περιοχών κατοικίας.
5. Η τοποθέτηση ΑΠΕ στα νησιά που αποτελούν ανεξάρτητες ιδιαίτερες οντότητες θα πρέπει να έχουν την σύμφωνη γνώμη των τοπικών αρχών και κοινωνιών.
6. Η ενεργειακή αυτονομία των οικοδομών, και όχι η εμπορία ενέργειας με υψηλό κόστος μεταφοράς ,θεωρούμε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής και οικονομικής κρίσης . Για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών σε παλαιά και νέα κτίρια ή ομάδες κτιρίων θα πρέπει να υποβάλλονται μελέτες για την καλύτερη δυνατή ενσωμάτωση των μηχανημάτων στην αρχιτεκτονική των κτιρίων και του χώρου .
7. Τέλος πιστεύουμε ότι θα πρέπει να απαλειφθεί από το νομοσχέδιο η επίκληση ανωτάτου δημοσίου συμφέροντος που δίνει την δυνατότητα παράκαμψης περιβαλλοντικών και δημοκρατικών διαδικασιών και ελέγχων. Η πρόταση αυτή, που θυμίζει άλλες εποχές ,είναι αντισυνταγματική γιατί καμία εγκατάσταση μηχανών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όσο και να θεωρούμε ότι είναι καινοτόμα και ωφέλιμη δεν μπορεί να μπαίνει πάνω από τις αξίες και τους νόμους μιας κοινωνίας. Δεν πρέπει με προχειρότητα και βιασύνη να εφαρμόσουμε νέες τεχνολογίες που οι εφαρμογές τους αλλάζουν με ιντερνετική ταχύτητα χωρίς να έχουμε πάρει συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και του Ελληνικού τοπίου.