του Νίκου Τσεμάνη
Με αφορμή τη διαβούλευση το νέο Σχέδιο Νόμου Επιτάχυνση Ανάπτυξης των ΑΠΕ, έχω να παρατηρήσω τα εξής:
Α. Οι εγκαταστάσεις των νέων εισαγόμενων μηχανημάτων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές – ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά – είναι σύγχρονες βιομηχανίες και πρέπει να χωροθετηθούν σε κατάλληλες βιομηχανικές ζώνες με αντίστοιχες υποδομές οδοποιϊας, αποθήκευσης και μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος.
Β. Οι νέες αυτές βιομηχανικές εγκαταστάσεις με δεδομένο τον τεράστιο όγκο των μηχανημάτων – ανεμογεννήτριες ύψους 130 μέτρων - πρέπει να χωροθετηθούν με σεβασμό στο ανάγλυφο και την αισθητική του τοπίου του Ελληνικού Χώρου σε περιοχές :
- που δεν καταστρέφουν με χωματουργικές εργασίες και πυλώνες μεταφοράς ρεύματος τις τελευταίες παρθένες περιοχές και καταφύγια άγριων ζώων και πουλιών της ελληνικής φύσης
- που δεν προσβάλουν αισθητικά και λειτουργικά τους παραδοσιακούς οικισμούς και τα ιστορικά μνημεία επιφέροντας ζημιά στην ανάπτυξη του τουρισμού της χώρας.
- που δεν δημιουργούν προβλήματα υγείας - ηχορύπανση ή ακτινοβολία- στους κατοίκους οικισμών που γειτονεύουν με αιολικές ή φωτοβολταικές εγκαταστάσεις.
Γ. Οι επιλογές των χώρων αυτών πιστεύουμε ότι πρέπει να γίνεται από την διοίκηση δημιουργώντας ουσιαστικά εθνικά πάρκα υποδοχής εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας με τις κατάλληλες τεχνικές υποδομές και όχι περιστασιακά με εγκρίσεις επενδυτικών προτάσεων ιδιωτών επενδυτών. Η πρόταση αυτή δημιουργίας πάρκων υποδοχής επενδύσεων και όχι η ανεξέλεγκτή διασπορά των νέων αυτών βιομηχανιών θεωρούμε ότι είναι περιβαλλοντικά επιβεβλημένη
Δ. Με δεδομένο το γεγονός ότι από τις τεχνικές προδιαγραφές των ανεμονογεννητριών η διάρκεια της λειτουργικής ζωής τους είναι 20 έως 30 χρόνια και λόγω των ραγδαίων εξελίξεων στην τεχνολογία που πιθανότατα τα επόμενα χρόνια θα έχουν αλλάξει τα τεχνοικονομικά δεδομένα παραγωγής ενέργειας θεωρούμε ότι στις συμβατικές υποχρεώσεις των επενδυτών θα πρέπει να είναι τα έργα αποκατάστασης του τοπίου μετά την απομάκρυνση- απόσυρση των ανεμογεννητριών.
Ε . Επειδή στις νέες αυτές βιομηχανίες παραγωγής ενέργειας παρέχεται δημόσια γη και επιδοτήσεις που καλύπτουν σχεδόν το σύνολο της επένδυσης θεωρούμε ότι προτεραιότητα στις επιχειρηματικές αυτές δραστηριότητες θα πρέπει να έχουν οι Οργανισμοί τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Μετά τις παραπάνω επισημάνσεις προτείνουμε να συμπεριληφθούν οι παρακάτω τροποποιήσεις στο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου για τις Α.Π.Ε :
- Να εξαιρεθούν από τις περιοχές εγκατάστασης ΑΠΕ τα κηρυγμένα τοπία ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και θεσμοθετημένες περιοχές natura.
- Να καθορισθούν ελάχιστες αποστάσεις εγκαταστάσεων ΑΠΕ από κηρυγμένους παραδοσιακούς οικισμούς και ιστορικά μνημεία. (πχ 3.000μ)
- Να καθορισθεί ως προυπόθεση συμμετοχής στα προγράμματα επιδοτήσεων η δέσμευση για αποκατάσταση του τοπίου μετά το πέρας λειτουργείας των εγκαταστάσεων.
- Να υπάρξει μελέτη ότι ο θόρυβος από ανεμογεννήτριες δεν θα επηρεάζει την λειτουργία τουριστικών εγκαταστάσεων και περιοχών κατοικίας.
- Η τοποθέτηση ΑΠΕ στα νησιά που αποτελούν ανεξάρτητες ιδιαίτερες οντότητες θα πρέπει να έχουν την σύμφωνη γνώμη των τοπικών αρχών και κοινωνιών.
- Η ενεργειακή αυτονομία των οικοδομών, και όχι η εμπορία ενέργειας με υψηλό κόστος μεταφοράς ,θεωρούμε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για την αντιμετώπιση της περιβαλλοντικής και οικονομικής κρίσης . Για την ενσωμάτωση των νέων τεχνολογιών σε παλαιά και νέα κτίρια ή ομάδες κτιρίων θα πρέπει να υποβάλλονται μελέτες για την καλύτερη δυνατή ενσωμάτωση των μηχανημάτων στην αρχιτεκτονική των κτιρίων και του χώρου .
- Τέλος πιστεύουμε ότι θα πρέπει να απαλειφθεί από το νομοσχέδιο η επίκληση ανωτάτου δημοσίου συμφέροντος που δίνει την δυνατότητα παράκαμψης περιβαλλοντικών και δημοκρατικών διαδικασιών και ελέγχων. Η πρόταση αυτή, που θυμίζει άλλες εποχές ,είναι αντισυνταγματική γιατί καμία εγκατάσταση μηχανών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας όσο και να θεωρούμε ότι είναι καινοτόμα και ωφέλιμη δεν μπορεί να μπαίνει πάνω από τις αξίες και τους νόμους μιας κοινωνίας. Δεν πρέπει με προχειρότητα και βιασύνη να εφαρμόσουμε νέες τεχνολογίες που οι εφαρμογές τους αλλάζουν με ιντερνετική ταχύτητα χωρίς να έχουμε πάρει συγκεκριμένα μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και του Ελληνικού τοπίου.
Νίκος Τσεμάνης
Αρχιτέκτων (Ίος)
