«Αεριτζήδες» εναντίον αισθητικής
Στην «Ελευθεροτυπία» της 5/12/2009 ο Α. Χατζηγεωργίου αναφερόταν στην κατακραυγή οργανώσεων ενάντια στην προοπτική εγκατάστασης εργοστασίου ηλεκτροπαραγωγής σε απόσταση 830 μέτρων από τον «Λέοντα της Χαιρώνειας» - μνημείο που ανασυστήθηκε στη σημερινή θέση σε ανάμνηση της ιστορικής νίκης του Μ. Αλεξάνδρου επί των Θηβαίων και των Αθηναίων. Το 1987, κινήσεις πολιτών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη απέτρεπαν την εγκατάσταση σοβιετικού εργοστασίου αλουμίνας γιατί βρισκόταν εντός των ορίων του Δελφικού τοπίου - και μάλιστα όχι στην καρδιά, αλλά στην άκρη του.
Το 1966, στις απαρχές της ανέγερσης του 20όροφου «Πύργου των Αθηνών», ένα από τα επιχειρήματα εναντίον του μετριοπαθέστατου ουρανοξύστη αφορούσε την ακύρωση της πρωτοκαθεδρίας του βράχου της Ακρόπολης στο αθηναϊκό σκηνικό, λόγω της παρεμβολής ενός μεγάλου δομημένου όγκου…
Στη χώρα αυτή, με τα δεκάδες χωροταξικά ατοπήματα, ουδέποτε έλειψαν οι προτάσεις για την ορθολογική διάταξη των δραστηριοτήτων, για τον σεβασμό και τη συμβατότητα των «όμορων» λειτουργιών, για τη διατήρηση της αισθητικής σε όλες τις κλίμακες του τοπίου.Μάλιστα, στις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η ανάπλαση των ιδιωτικών χώρων με βάση αισθητικά κριτήρια απορρόφησε τεράστια νούμερα στο σύνολο του ΑΕΠ, ενώ αξιοθαύμαστη ήταν και η ενεργητικότητα που επενδύθηκε στην κριτική αξιολόγηση κάθε είδους κατασκευών και επεμβάσεων στις πόλεις ή στην ύπαιθρο. Και όμως, παρά την κριτική εγρήγορση δεκάδων οργανώσεων και πολιτών ενάντια στις δυσλειτουργίες και δυσμορφίες του χώρου, η αιολική βιομηχανία επιχειρεί να αλώσει περιοχές αισθητικά αξιόλογες και ταυτόχρονα υπηρετικές των λειτουργιών της φύσης. Επιχειρεί να ιδιοποιηθεί το «αισθητικό κεφάλαιο», πάνω στο οποίο στοιχειοθετούνται οι ισχυρισμοί της λεγόμενης «βαριάς βιομηχανίας» του τόπου -δηλαδή του τουρισμού…
Στην Ολλανδία, στη Δανία και στη Γερμανία, οι ανεμογεννήτριες τοποθετούνται στα ανοιχτά των θαλασσών, μεγιστοποιώντας έτσι την «είσπραξη» της αιολικής ενέργειας. Αντίθετα, στον ελλαδικό χώρο το κυβερνητικό νομοσχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας προωθεί αιολικά πάρκα παντού. Περιοχές όπως η Νότια Εύβοια τείνουν να μετατραπούν σε βιομηχανικά πάρκα «ανεπαισθήτως» -χωρίς τη συναίνεση ή ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών-, φιλοξενώντας όλο και περισσότερες καλωδιώσεις και δίκτυα μεταφοράς του ηλεκτρισμού των αιολικών συστοιχιών, εγκαταστάσεις της ΔΕΗ, οδικές χαράξεις κατατεμαχισμού και ευτελισμού των ορεινών όγκων.
Έχοντας φάει τα μούτρα της στο ζήτημα της εγκατάστασης χερσαίων ανεμογεννητριών, η αιολική βιομηχανία αναζητάει περιοχές και χώρες χαμηλών αντιστάσεων, εφαρμόζοντας το αποικιακό γνωμικό του προηγούμενου αιώνα - bon pour l’ orient… Με τη συνηγορία πανεπιστημιακών κύκλων άλλοτε κυκλοφορεί σκαριφήματα απίστευτης κακογουστιάς («ανεμογεννήτριες στα Μετέωρα», «Νέα» 27/10/2009), άλλοτε διεκδικεί τις κορυφές του Υμηττού, της Πάρνηθας και της Πεντέλης για τη διαπαιδαγώγηση της κοινής γνώμης(!), άλλοτε επιχειρεί να αποδείξει την αισθητική αξία των ανεμογεννητριών ή να προωθήσει έναν αισθητικό «ρελατιβισμό» - εκείνου του αγοραίου είδους που κάνει ανεκτό το οτιδήποτε, έστω και κιτς, συναρτήσει της ζήτησης…
Η υπόθεση έχει προκαλέσει την αντίδραση επιστημονικών, οικολογικών και τοπικών οργανώσεων. Σε ανακοίνωσή του το Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου αναφέρεται σε αυτό που ονομάσθηκε από το «Spiegel» ως το «μεγάλο κόλπο του αέρα»: «Όλα τα σχετικά με τις ΑΠΕ νομοθετήματα (συμπεριλαμβανομένου και του τελευταίου νομοσχεδίου: ‘Επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής’), στην ουσία ασχολούνται μόνο με βιομηχανικά αιολικά ‘πάρκα’… και βασίζονται σε μια ήδη διαμορφωμένη από τις εταιρείες κατάσταση. Χωροταξική προσέγγιση δεν έγινε ποτέ».
Και η Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, με πολλές ακόμη συλλογικότητες, τονίζουν σε υπόμνημα προς τον πρωθυπουργό:
«[…] Στην προσπάθεια να δοθούν λύσεις για την κλιματική αλλαγή δημιουργείται ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα: η άνευ όρων πρόσβαση μιας αναπτυξιακής δραστηριότητας στους τελευταίους ανέγγιχτους πυρήνες της ελληνικής φύσης […] Είναι η πρώτη φορά […] που οι ευαίσθητες αυτές περιοχές γίνονται προσβάσιμες σε τέτοια κλίμακα σε εμπορική εκμετάλλευση». Από το στόμα των οργανώσεων, και στου Παπανδρέου το αυτί… Για να δούμε, αν θα ακούσει…
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΧΙΖΑΣ
Ημερομηνία δημοσίευσης: 15/01/2010
