Παρατηρητήριο Αιολικής Ενέργειας

Στις 12/7/2010 ολοκληρώθηκε εσπευσμένα η διαβούλευση για το ν.σ Προστασία της Βιοπικοιλότητας. Παρότι, από τη μέχρι τώρα εμπειρία μας, ο θεσμός της διαβούλευσης μοιάζει με διαβόλευση προειλημμένων αποφάσεων, επιδεικνύοντας καλή θέληση, καταθέτουμε για μια ακόμη φορά τις απόψεις μας.

Η βιοπικοιλότητα θα έπρεπε να είναι η κύρια προτεραιότητα ενός Υπουργείου Περιβάλλοντος. Η χρονική καθυστέρηση και η απαράδεκτα βραχεία περίοδος διαβούλευσης επιβεβαιώνει τις προφανείς από τον τίτλο του και μόνο ισχύουσες ιεραρχήσεις.Ένας ενδελεχώς συντεταγμένος χάρτης «μνημείων βιοποικιλότητας» και τοπίων, αντίστοιχος των περιοχών αρχαιολογικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, θα έπρεπε να αποτελεί προϋπόθεση για οποιοδήποτε άλλο ειδικό ή τοπικό χωροταξικό σχέδιο και όχι το αντίστροφο.

Είναι κατ’αρχήν θετική η αναφορά για πρώτη φορά σε προστατευόμενα τοπία, επεκτεινόμενα και στη θάλασσα. Ομως το παρόν ν.σ ανοίγει παράθυρα και εισάγει εξαιρέσεις καθιστώντας την όποια προστασία στην ουσία ανύπαρκτη.

Πιο συγκεκριμένα αναρωτιέται κανείς:

• Ποιος καθορίζει και με τι κριτήρια «τεκμηριώνει» ποιες είναι «ενδεχομένως επιβλαβείς δραστηριότητες» και ποια τα πλαίσια και η διαδικασία επιλογής εναλλακτικών λύσεων;
• Ποιος φορέας και με ποια κριτήρια αποφασίζει πότε και τι είναι «εθνικής σημασίας και επιτακτικού δημόσιου συμφέροντος για την εθνική οικονομία»;
• Ποια μπορεί να είναι τα «επαρκή αντισταθμιστικά μέτρα» όταν αναφερόμαστε σε κατ’εξοχήν ποιοτικές παραμέτρους; Για παράδειγμα αν μειωθεί ο πληθυσμός του σπιζαετού στις Κυκλάδες κατά λίγα άτομα, που ισοδυναμεί με εξαφάνιση, προτείνεται οικονομική αποζημίωση και σε ποιον;
• Τέλος αν πράγματι «επιχειρείται με ολοκληρωμένο τρόπο, η προστασία της βιοποικιλότητας ως εθνικού κεφαλαίου και κρίσιμης παρακαταθήκης της χώρας για το μέλλον» είναι προφανές ότι το παραπάνω ερώτημα για τον καθορισμό της εθνικής σημασίας είναι κομβικής σημασίας.

Τα παράθυρα φωτογραφίζουν δυστυχώς ήδη χωροθετημένα έργα ΑΠΕ (πρωτίστως αιολικά) και είναι τόσο μεγάλα που επιτρέπουν στα βαρύτερα ίσως μηχανήματα που έχουν κατασκευαστεί ποτέ να εισβάλλουν στις πιο ευαίσθητες περιοχές. Με αυθαιρεσία και επιπολαιότητα η εγκατάσταση ΑΠΕ κρίθηκε ως ύψιστη εθνική προτεραιότητα, ενώ στην ουσία μπορούν να συνεισφέρουν μόνο σε μικρό ποσοστό στον περιορισμό των εκπομπών CO2.

Είναι σαφές πως η συγκεκριμένη ρύθμιση φωτογραφίζει τις ήδη χωροθετημένες - και πολλές από αυτές ήδη αδειοδοτημένες - εγκαταστάσεις ΑΠΕ, κατά κανόνα αιολικών σταθμών, μέσα σε Προστατευόμενες Περιοχές του Δικτύου NATURA 2000. Άλλωστε δεν ξεχνάει κανείς πως o πρόσφατος Νόμος για την Επιτάχυνση της Ανάπτυξης των ΑΠΕ νομιμοποίησε την εγκατάσταση βιομηχανικών μονάδων παραγωγής αιολικής ενέργειας σε περιοχές του Δικτύου NATURA.

Άραγε πως συμφωνεί αυτή η πολιτική επιλογή με την ρύθμιση του εν λόγω ν.σ να δοθεί «προτεραιότητα στην ενσωμάτωση αυστηρών μέτρων προστασίας της βιοποικιλότητας στις τομεακές πολιτικές για την οικιστική, αγροτική και αλιευτική πολιτική, τις μεταφορές, τη βιομηχανία, τον τουρισμό και την ενέργεια;

Άραγε πώς από τη μία χρησιμοποιείται ο όρος «φέρουσα ικανότητα» για τον οικοτουρισμό όταν η ίδια παράμετρος αγνοείται και καταστρατηγείται πλήρως με τη χωροθέτηση αιολικών σταθμών εκατοντάδων MW στο νησιωτικό χώρο με μόνο στην ουσία κριτήριο τη συμ-φέρουσα ικανότητα των εγκαταστάσεων (για ολίγους);

Ως Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων Αιγαίου αμφισβητούμε ευθέως την αντίληψη ότι οι εγκατάστασεις ΑΠΕ αποτελούν ύψιστη εθνική προτεραιότητα (αν μιλάμε για την Ελλάδα), πόσο μάλλον να υπερτερούν της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος. Οι περιοχές του Δικτύου NATURA καλύπτουν λιγότερο από το 30% της ελληνικής επικράτειας: πρέπει να τις προστατέψουμε εξ ολοκλήρου από επιβλαβείς βιομηχανικές δραστηριότητες, καταργώντας το ‘παραθυράκι’ της εθνικής ανάγκης, ιδιαίτερα όταν αυτό τίθεται τόσο αόριστα και κατά το δοκούν της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας.

Για το Δίκτυο Οικ. Οργανώσεων Αιγαίου
Αλέξανδρος Μαβής
12/7/2010